قازىرگى ورنىڭىز:ولەڭدەر مەن جىرلار » تولىق مازمۇن

ەكى ءۋازىر حيكاياسى

قوسىلعان ۋاقىت:2016-03-01كورىلىمى:加载中

بولىپتى ءبىر ارالدا پاتشالىق ەل،
اينالاسى كوك تەڭىز كورىنبەس جەر.
شاعىنداۋ ارال ەكەن حالقى دا از،
بىرلىگى - بەرەكەسى بولىنبەس دەر.

پاتشاسى اقىلدى ءارى ىسكەر ەكەن،
ەلدەگى ابىرويى ۇستەم ەكەن.
بولىپتى ەكى بىردەي ءۋازىرى،
وڭ قول، سول دەيتۇعىن كۇشتەر ەكەن.

وڭ قول ءۋازىر سەنىمدى باس بولىپتى،
سول قول وعان كورە الماس قاس بولىپتى.
باس ۋازىرگە پاتشاسى ءىس تاپسىرسا،
سول قول ءۋازىر جول توسار جۇك بولىپتى.

حان ءوزى باس ۋازىرگە سەنەدى ەكەن،
كوپ ءىستىڭ ىرقىن وعان بەرەدى ەكەن.
سول قول ءۋازىر ورىندار جۇمىستارىن،
ارتىنان ءوزى بارىپ كورەدى ەكەن.

سول قول تۋىسى كوپ ىقپالدى ەكەن،
سونان ونىڭ تاۋانىن جىقپايدى ەكەن.
بارلىق ىستەن ول ءوزى سۋىرتپاقتىق اپ،
مۇندايدا پاتشا الدىنان سىرتتايدى ەكەن.
اۋلاقتا ارال ەلى مومىن ەكەن،
مال باققان، بالىق اۋلاپ شوعىر ەكەن.
پاتشاسى ەلىنە ءادىل بولعاننان سوڭ،
ول ەلدە تۇرا الماپتى نە ءبىر وكتەم.

ءبىر كۇنى سول قول ءۋازىر تەڭىز بارعان،
سەرۋەندەپ بالىق اۋلاپ، قارماق سالعان.
تەڭىزگە شوككەن كەمە قالدىعىنان،
ىلىنگەن قارماعىنا كىتاپتى العان.

كىتاپتىڭ كوپ جەرى جوق، از جەرى بار،
باقاستىق، باقاي قۋلىق بار جەرى بار.
«التىن كورسە پەرىشتە جولدان تايار»،
دەيتۇعىن يماندىعا ءزار جەرى بار.

كىتاپتا ايتقان توردەن ورىن تابام دەسەڭ،
سەنى بيلەر شەندىگە جاعام دەسەڭ.
ەكى ءتۇرلى جۇمىستى اتقار دەگەن،
بيلىكتىڭ بىلىكتىسىن الام دەسەڭ.

اۋەلى ۇلكەنىڭە جاعاتتاي ءبىل،
ۇزارتىپ قىسقا قولىن ساباقتاي ءبىل.
قالساڭ دا ءوزىڭ جالاڭاش، اشتىق حالدە،
قوجاڭ ءۇشىن بارىڭدى اياماي قىل.

ايتقانى ونان سوڭعى كۇدىر ەكەن،
قۋلىقتىڭ قۇتقارماستاي شىجىمى ەكەن.
قوجاڭ سۇيەر ىسكەر مەن ءبىلىمدىنى،
قوجاڭا جانىستىر دەر ءتۇزىم ەكەن.

وزىڭنەن ءبىلىمى وزعان قوسشىڭ بولسا،
قوجاڭنىڭ ىقىلاسى سوعان قونسا.
اۋەلى سونىڭ كوزىن تايدىرماساڭ،
ساعان كۇن جوق دەپتى وندا ولار بولسا.

بۇلاردى اتقارۋعا ەبىڭ بولسىن،
كورنەۋدە كىمدە - كىمگە دەمە قورسىڭ.
ءوزى جوقتا قوجاڭا ءمىندى كورسەت،
ەگەردە دەپ ويلاساڭ جولىم بولسىن.

سوندا ەپپەنەن الاسىڭ اينالاڭدى،
كەرەك دەسە پاتشاڭدى، بار عالامدى!
دەگەن سوزدەر جازىلعان كىتاپ ەكەن،
ءۋازىر وقىپ بۇلاردى تاڭ قالادى.

ول سونىمەن ويلاندى كىتاپ ءسوزىن،
بەكىدى جوعالتسام دەپ وڭ قول كوزىن.
«قىلىعى مەنەن ارتىق بولعانىمەن،
شىندىقتان شىقپايدى ول» دەپ ءتۇيدى ءجونىن.

وتىرىك ەبىن تاپسا شىندى الماي ما،
شىندىعى سىنعان كىسى جىندانباي ما.
ءيت قۇتىرسا يەسىن قابار دەگەن،
سونان ول پاتشاعا كەپ بۇلدانباي ما؟

ۇتىمدى پايدالانسام وسى كەزىن،
شىعارمايىم با دەپ ءتۇيدى شىندىق كوزىن.
ءبىراق تا جاماندارلىق وراي تاپپاي،
«جۇقپالى دەرتى بار» دەپ ايتتى ءسوزىن.

وڭ قول جوقتا پاتشاعا كەلىپ ەدى،
سۋدىراپ قۋ سوزگە اتتاي جەلىپ ەدى.
بۇرىن دا تالاي ايتقان تاباسىنان،
بۇل جولى ايتقان وسەگى پورىم ەدى:
− پاتشا اعزام، كەلىپ - ەم ءبىر سىرلاسايىن،
قۇپيا ءبىر قاستاندىق سىردى اشايىن.
باس ءۋازىر بەزەر ەكەن ءسىزدى اياماس،
قۋلىقتا ول جىلپىلداپ ءبىر تۇرعان سابىن.

جۇمىستى ءويتتى - ءبۇيتتى دەمەيىن مەن،
ايتايىن ءومىرىڭىز سەبەبىنەن.
ول كىسى كوپتەن دەرتتى بولىپ جۇرگەن،
جۇقپالى مەرەزدىكتىڭ سەبەبىنەن.

جۇقپالى دەرتى اسقىنىپ كەتتى دەيدى،
جۇعىمدالۋ شەگىنە جەتتى دەيدى.
بىرەۋمەن سويلەسسە تەز اۋزىن باسىپ،
تۇقىرىپ كورسەتپەيدى بەتتى دەيدى.

ول مۇنىسىن سىزگە ءالى ايتپاپتى عوي،
ماقساتى دەرتىن سىزگە جاقپاقشى عوي.
الدىنا ءسىزدى سالىپ جىبەرگەن سوڭ،
ورنىڭىزدى ۇرپاعى باسپاقشى عوي.

كورىڭىز بۇل ءسوزىمدى سىناپ بىردەن،
شىقپادى دەپ ەستيمىن كوپتەن ۇيدەن.
الدىڭىزدا تۇرماسا اۋزىن باسىپ،
كورىڭىز ماعان جازا وندا بىلگەن.

قىمبات قوي پاتشام ءسىزدىڭ ءومىرىڭىز،
ءسىزسىز ءبىزدىڭ بولادى نە كۇنىمىز؟!
شاقىرتىپ كورىڭىزشى الدىڭىزعا،
نە حالدە ەكەن ول مەرەز جەبىرىڭىز.

دەدى دە رۇقسات الىپ تايىپ تۇردى،
وزىنشە پاتشا «دەرتىن ساۋىقتىردى».
شىعا ساپ باس ءۋازىردىڭ ۇيىنە كەپ،
ەرتىپ اپ ءوز ۇيىنە الىپ كىردى.

قويدىرعان سارىمساقتى تاماق جاساپ،
سونىسىن زورلاپ بەرىپ بىلىقتىردى.
ءدال سول كەزدە پاتشادان ادام كەلىپ،
شاقىرىپ باس ءۋازىردى جارلىق قىلدى.

پاتشاسى تىم كىرپياز كەربەز ەدى،
جاقتىرمايتىن اۋەلى تەرلەگەندى.
شۇعىل جۇمىس بولماسا شاقىرمايتىن،
نە بولدى ەكەن بۇل كەزدە كەل دەگەنى!

ءيىسى سارىمساقتىڭ باسىلمايتىن،
تاۋلىكسىز سارايىڭ دا اشىلمايتىن.
بارماسا پاتشا الدىنا تاعى قيىن،
ورىنسىز جاي جۇمىسقا شاقىرمايتىن.

ءلاجىسىز بارماق بولىپ تۇردى ورنىنان،
اۋزىن باسسا بۇرقىراپ تۇر مۇرنىنان.
«ورامال باسىپ الىس تۇرىڭىز!» دەپ،
سول قول ءۋازىر ايتىپ تۇر جول جايىنان.

وسىنداي اۋىر ويمەن ارەڭ كەلدى،
اۋلاق تۇرىپ پاتشاعا سالەم بەردى.
الىپتى ورامالمەن اۋزىن باسىپ،
سول قولدىڭ ايتقانىن شىن دالەلدەدى.

قاياۋ جوق كوڭىلىندە باس ءۋازىردىڭ،
سۇمدىعىن ويلاماعان قاس ءۋازىردىڭ.
سوندا پاتشا تاعىنان تۇرىپ كەلىپ،
دەدى وعان: «اۋزىڭدى ەندى اش، ءۋازىرىم!»
مۇڭك ەتىپ كۇلىمسى ءيىسى وردانى الدى،
پاتشا دەرەۋ بۇرىلىپ تاحقا باردى.
راس ەكەن سول قولدىڭ ايتقانى دەپ،
بۇيىرىپ ولىمگە ونى قاعاز جازدى.

جارلىعىن بۇكتەپ وعان قايتا بەردى،
ىم جاساپ يەگىمەن «قايتا بەردى».
ءۋازىر جارلىقتى الىپ قاراماستان،
جەندەتتەر سارايىنا تارتا بەردى.

بۇرىن دا ول كوپ جارلىقتى اكەلەتىن،
ءادىل پاتشا ەل كەگىن اپەرەتىن.
بۇگىن ءوزى كەڭەسەر جاعدايى جوق،
كورمەگەن پاتشاسىنىڭ قاتە دە ءىسىن....

قايتار جولىن قاس ءۋازىر باعىپ جۇرگەن،
پاتشاعا ءوزى جامانداپ شاعىپ جۇرگەن.
باس ءۋازىردىڭ قولىنان قاعازدى الدى،
جەندەتتەرگە بەرگەلى الىپ جۇرگەن.

مۇراتىما جەتتىم دەپ ماسايرادى،
تالايدان - اق اڭسارىم اۋىپ جۇرگەن.
ءوز قولىمەن اپارىپ ولتىرتپەككە،
جونەلدى ول زىندانىنا قازىپ جۇرگەن.

ەكەۋى دە قاعازعا قاراماعان،
ءوز ويلارىن دۇرىس دەپ سارالاعان.
كوڭىلىندە كىرى جوق باس ءۋازىر،
پاتشاسىنا سەنىمدى سانالى ادام.

ال، مىناۋ قاسكوي ءۋازىر ورىن قازعان،
ءوزى ەمەس وزگەلەردىڭ كورىن قازعان.
اپاردى جەندەتتەرگە بۇل قاعازدى،
«ءولتىر! − دەپ، بۇل ءۋازىردى!» − ءولىم جازعان.

جەندەتتەر بۇيرىق العان قاراسىن با،
قان توگىپ، قان ۇرتتاۋعا تالاسۋدا.
سول جەردە - اق، ول ءۋازىردىڭ باسىن الدى،
بۇيرىق باردا ءۋازىر دەپ اياسىن با!؟
«كورىنە ءوزى قازعان ءوزى ءتۇستى»،
تۇسەم دەپ ءپاني دۇنيە تالاسىنا.

ەرتەسى باس ءۋازىر وردا باردى،
مۇنى كورىپ پاتشاسى ويعا قالدى.
بۇل مەنىڭ جارلىعىمدى ورىنداماي،
وسى ما شىنى مەنى قورلاعانى.

− قالاي كەلدىڭ؟ − دەپ وعان اقىرادى،
جاقىن كەل! دەپ جانىنا شاقىرادى.
كەشەگى مۇكسىك ءيىس بىلىنبەيدى،
سونان ءىستى ءتۇسىنىپ وتىرادى....

بۇل مىسالدى وقىپ - ەم ءبىر كىتاپتان،
حيكايا ەمەس پارسىشا جىر كىتاپتان.
ويلاپ كورسەم ەلدە دە مۇندايلار كوپ،
جانىستىرىپ جاقىندى قىلمىسى اسقان.

قاسكوي ەزدەر ەلدە اركەز بولادى ەكەن،
ەردى ەرمەن اراز قىپ قويادى ەكەن.
سوندايلارعا عيبارات بولار ءسوزىم،
ارامزانىڭ قۇيرىعى شولاق ەكەن.


评论加载中...

copyright © 2016 苏ICP备15062819号-1

哈萨克族伟大的思想家、阿肯-阿合提.乌鲁木基的网站 Tel:18792514428