قازىرگى ورنىڭىز:قيسالارى » تولىق مازمۇن

جيھانشا

قوسىلعان ۋاقىت:2016-02-02كورىلىمى:加载中

حات جازايىن قولىما قالام الىپ،
ءسوز تىڭدا، اعالارىم، قۇلاق سالىپ.
شارىدە كابىل اتتى تامۇز پاتشا ــ 
قاراعان ءبىر وزىنە قانشا حالىق.

وزىنە ول پاتشانىڭ داۋلەت قونعان.
دۇنيەگە داۋلەتپەنەن اتى تولعان.
قاراعان ءبىر وزىنە بەس ءجۇز شاھار
بارىنە سونشا جۇرتتىڭ پاتشا بولعان.

وسىنداي پاتشا وتكەن تامۇز اتلى،
بەك عادىل ەل ـ جۇرتىنا سالتاناتلى.
عارىپقا بەرگەى قايىرى كوپ جان ەكەن،
جۇرتىنا بەك مەيىربان ءيناباتلى.

بيلەگەن تامۇز پاتشا نەشە قالا،
سول كۇندە پاتشا دا جوقتۇر بالا.
مال ـ مۇلكىم بولساداعى بالام جوق دەپ،
پاتشانىڭ كوڭىلىنە ءتۇستى سانا.

پاتشاعا بالا دەرتى بولدى قيىن،
كىم بىلەر بالاسىزدىڭ جايى ـ كۇيىن.
«كورمەدىم، ءبىر بالانى سۇيە المادىم،
نە كەرەك سانسىز تۇمەن مال مەن بۇيىم».
پاتشاعا قايعى بەردى جاببار عالام،
بالاسىز داۋرەن ءسۇردى تالاي زامان.
«ءبىر كۇنى اجال جەتىپ ءولىپ كەتسەم،
ارتىمدا تاحقا مىنەر جوقتۇر بالام».

پاتشانى جۇرەدى ەكەن قايعى باسىپ،
سارعايعان ءبىر بالا ءۇشىن ءتۇسى قاشىپ.
زارىنان ءبىر بالانىڭ قايعىلى بوپ،
سۇيەگى ويلاعاندا كەتتى جاسىپ.

ول پاتشا ءبىر بالا ءۇشىن قايعى جەگەن،
«جيھاندا ءبىر پەرزەنت قايتىپ كورەم».
پاتشانىڭ سۇيىكتى ءبىر تولەنگىتى،
بار ەكەن ءۋازىرى حۇجاج دەگەن.

بار قۇداي پاتشاعا دا قايعى بەرگەن،
ءبىر كۇنى سول پاتشاعا حۇجاج كەلگەن.
سارعايىپ زاعىپىرانداي جۇدەپ كەتكەن،
قايعىلى پاتشانى دا ءۋازىر كورگەن.

پاتشاعا قايعى جەگەن ىشتەن تىنىپ،
ءۋازىر تاعزىم قىلدى ءيىلىپ تۇرىپ.
ــ قايعىڭىز، تاقسىز ءسىزدىڭ، نەل بولدى؟ ــ دەپ
سۇرادى پاتشاسىنان قۇلدىق ۇرىپ.

قاراسام سيپاتىڭىز قايعى باسقان،
پاتشا جوق وسى ماڭدا سىزدەن اسقان.
جۇدەپسىز نە قىلسادا ميحىنات شەگىپ،
ايتىڭىز قايعىڭىزدى اۋەل باستان.
پاتشا ايتتى: ــ كوڭىلىمدە ءبىر قايعىم بار،
تۇسكەندە قايعىم ەسكە جىلايمىن زار.
ارتىمدا ءوزىم ولسەم پەرزەنتىم جوق،
ىسىنە قۇدىرەتتىڭ نە شارا بار؟

بۇل سوزگە حۇجاج ءۋازىر قايران قالدى،
كوپ بىلگەن عىلىم حيكمات ءدانىشپان ـ دى.
ءبىر پەرزەنت پاتشاعا بىتە مە دەپ
پاتشانىڭ* تالىعىنا كوزىن سالدى.

تالىعىن پاتشانىڭ ءۋازىر كوردى،
بال اشىپ ءبىر بالاعا كوز جىبەردى.
حوراسان پاتشاسىنىڭ قىزىن ال دەپ،
بال اشىپ حۇجاج ءۋازىر كەڭەس بەردى.

ــ يا، پاتشا مە سويلەيىن قۇلاق سالساڭ،
ايتايىن ءبىر جاۋاپتى ءتىلىمدى الساڭ.
بىتەدى ەركەك بالا سىزگە پاتشا،
حوراسان پاتشاسىنىڭ قىزىن الساڭ.

ءۋازىرى پاتشانىڭ قۇپ دانا ەدى،
بۇل ءسوزدى پاتشا ەستىپ قۋانادى.
ۋازىرگە شۇيىنشىگە كوپ مال بەرىپ،
حوراسانعا جىبەرمەك بوپ دايارلاندى.

حات جازدى حوراساننىڭ پاتشاسىنا،
سي قىلدى ۇلكەندەردىڭ بارشاسىنا.
«... كوپ سالەم، ءۇشبۋ قىزىن بەرسىن بىزگە،
حوراساننىڭ تاعزىم ەتتىك حانىشاسىنا!»
جۇكتەدى نەشە تۇيە التىن ـ كۇمىس،
كەز بولعان پاتشاعا بۇل دا ءبىر ءىس.
ءبىر امال وسى جولى بولماعان دا
پەرزەنت پاتشاعا بولمايدى ەش.
جىبەردى ءتورت ءۋازىرىن باسشى قىلىپ،
جانىنا نەشە جىگىت قوسشى قىلىپ...

تورتەۋى وسىلايشا ساپار ەتتى،
سان داريا، تالاي تاۋدان قاتار ءوتتى.
جول ءجۇرىپ نەشە كۇندەر بۇل ادامدار
حوراسان شاھارىنا بارىپ جەتتى.

كوپ ءۋازىر قارسى شىقتى الدارىنان،
تالاي جاقسى ءبي، تورە پارلارىنان.
اپارىپ بەردى حاتتى پاتشاسىنا،
تانيدى ءسوز ءمانىسىن اڭعارىنان.

اپارىپ پاتشاسىنا بەردى حاتتى،
قۇرىپتى قوناق ايلاپ التىن تاحتى.
پاتشانىڭ ايتقان ءسوزىن الدى قابىل،
ول داعى پاتشاسىنا بەرىپ باقتى.

پاتشا ءۇشبۋ ءسوزىن الدى قابىل،
جاقسىنىڭ جاقسى پاندە زاتىن تانىر.
دايارلاپ نەشە كۇندە جەتكىزسىن دەپ،
حوراسان پاتشاسى دا قىلادى ءامىر.

پاتشا ءامىر قىلدى مۇنىمەنەن،
بۇل ءسوزدى قابىل الدى شىنىمەنەن.
جونەلتىپ قانشا مالمەن ەندى قىزدى
جول ءجۇردى نەشە كۇنى ـ تۇنىمەنەن.

كابىلدىڭ شاھارىنا جەتتى بارىپ،
جاماعات، تىڭداساڭىز قۇلاق سالىپ.
الدىنان قانشا ادام قارسى شىعىپ،
توي قىلدى ەلى ـ جۇرتىن جيىپ الىپ.

نەشە كۇن قۋانىشتى تويى بولدى،
قىزبەنەن تالاي ۋاقىت داۋرەن ءسۇردى.
قاتىنى بۇل پاتشانىڭ جۇكتى بولىپ
توعىز ايدا كۇنى جەتىپ ءبىر ۇل تۋدى.

پاتشا دا قۋانادى مۇنى كورىپ،
سارعايعان ءبىر بالا ءۇشىن ءتىرى ءولىپ.
قىرىق كۇندەي ەندى پاتشا تويىن قىلدى
جيىلدى ەلى ـ جۇرتى ءبارى كەلىپ.

قۋانىپ تويىن قىلدى ەندى پاتشا،
كوپ كورگەن بالا ءۇشىن زارىم قانشا.
عۇلاما، موللالارى، عالىم حاكيم،
بالانىڭ اتىن قويدى دەپ جيھانشا.

پاتشانىڭ داۋلەتى اسقان ءبىر باسىنا،
سي قىلدى حان مەن تورە ءبي باسىنا.
بالانى تازا اسىراپ باعىپ ـ قاقتى،
ءتىل شىعىپ بالا جەتتى بەس جاسىنا.

بالاسى پاتشانىڭ بەسكە كەلدى،
مەكتەپكە موللالارعا اكەپ بەردى.
بالاسى پاتشانىڭ زەرەك بولىپ،
عىلىمنىڭ نەشە الۋان ءبارىن ءبىلدى.

سويلەيىن ءبىر حيكايات جاماعاتقا،
ول بالا زەرەك بولدى جازعان حاتقا.
عىلىمعا جاس شاعىنان زەرەك بولىپ،
«ءتاۋراتتى» ون بەس جاستا الدى جاتقا.

بيلەگەن تامۇز پاتشا تالاي ەلدى،
نەشە حان، ءبي مەن تورە قانشا جەردى.
بالاسى ون بەس جاسقا تولعان كەزدە،
اكەسى بالاسىنا تاعىن بەردى.

بالاسى پاتشا بولىپ ءمىندى تاحقا،
سي قىلدى ورنىمەنەن جاماعاتقا.
پاتشا بوپ ءبىر جىل بويى تاحقا وتىردى،
قۇدايىم نە كورسەتپەس ادامزاتقا.

ءبىر كۇنى جيھانشا حان اڭعا باردى،
جانىنا قانشا عاسكەر ەرتىپ الدى.
ءبىر كيىك ساحارادا دۋشار بولىپ،
پاتشا دا سول كيىككە جاقىن باردى.

كورگەن سوڭ ول پاتشانى كيىك قاشتى،
ساحارا نەشە قىرقا بەلدەن استى.
كيىكتى نە قىلساق تا الايىق دەپ
سوڭىنان بارشالارى قۋالاستى.
پاتشا ول كيىككە جاقىن باردى،
جەتە الماي قالىڭ عاسكەر كەيىن قالدى.
عايىپ بوپ جيھانشاسى كەتكەننەن سوڭ،
عاسكەردىڭ قاراي ـ قاراي كوزى تالدى.

پاتشانىڭ استىنداعى اتى مىقتى،
سىپىرىلىپ مىڭ سان قولدان وزىپ شىقتى.
ول كيىك ءبىر تەڭىزگە دۋشار بولىپ،
تەڭىزدىڭ ارجاعىنا ءوتىپ شىقتى.

پاتشا قۋالادى جالعىز اڭدى،
وتە الماي الگى سۋدان تۇرىپ قالدى.
جەتە الماي وزگە عاسكەر قالعان ەكەن،
سوڭىنان جەتى قۇلى جەتىپ باردى.

پاتشاعا ءتاڭىر بەرگەن ول ءبىر جولدى،
داريانى جاعالايدى وڭدى ـ سولدى.
جاعالاپ وتكەل تاپپاي جۇرگەنىندە،
ءبىر كەمە سۋ شەتىندە پايدا بولدى.

پاتشا ول كەمەگە ءمىنىپ الدى،
داريانىڭ ارجاعىنا ءوتىپ باردى.
بولدىرىپ الگى كيىك جاتقان ەكەن،
باۋىزداپ كەمەسىنە سالىپ الدى.

جونەلدى كەمەسىنە سالىپ الىپ،
جاماعات تاڭعالاسىڭ قايران قالىپ.
دارياعا قايتا ءجۇزىپ تۇسكەن شاقتا،
جەل شىعىپ بوران سوقتى ايعاي سالىپ.

كەمەنى جەل ايدادى وڭدى ـ سولدى،
جەل ءجۇرىپ دۇنيە ءجۇزى تولقىن بولدى.
ون بەس كۇن ـ ون بەس تۇندەي باسىلمادى،
داريا دا بىلە المادى جۇرەر جولدى.

جونەلدى كەمەلەرىن بوران ايداپ،
كەمەدە بۇلار جاتتى «يا قۇدايلاپ».
عاسكەرى ەرىپ جۇرگەن قالدى قايدا،
جاماعات، مەن سويلەيىن كەڭەس ايلاپ.

جەر ءجۇزى توپىراق باسىپ تۇماندادى،
جول تاۋىپ توپىراقتان جۇرە المادى.
ءتۇستى دە قالىڭ عاسكەر وسى جەرگە،
قۋالاپ ۇڭگىر جەردى جاتىپ قالدى.

كوتەردى جەل باسىلىپ عاسكەر باسىن،
جاماعات، بۇل سوزىمە تاڭ قالاسىڭ.
دارياعا تۇرەگەلىپ كوزىن سالسا،
كەمەنىڭ كورە المادى ەش قاراسىن.

بۇلاردى قۇداي سالدى مۇنداي كۇيگە،
كوپ عاسكەر بارلىعى دا كەلدى ۇيگە.
بالاسىن پاتشاسىنا بىلدىرمەستەن،
كەلدى دە حابار قىلدى ۋازىرىنە.
اتتاندى قالىڭ عاسكەر تۇس ـ تۇس جاقتان،
ىزدەدى نەشە كۇندەي ءار تاراپتان.
بالانى نەشە كۇندەي ىزدەپ اقىرى ــ
پاتشاعا حابار بەردى تابا الماستان.

پاتشا قايعىلانىپ زار جىلادى،
جينالدى ءبي مەن تورە جاننىڭ ءبارى.
ىشىنە سەكسەن كەمە ادام تولىپ،
قارادى تۇس ـ تۇس جاقتان بارشالارى.

جونەلدى قانشا كىسى بالانى ىزدەپ،
جوعالعان پاتشامىزدى تابامىز دەپ.
وي ـ شۇڭقىر، ساي ـ سالانىڭ ءبارىن كەزدى،
پاتشادان كوپ ءشۇيىنشى الامىز دەپ.

جىبەرگەن بولسا داعى قانشا جانلار،
جوعالعان پاتشانى قايدان تابار.
نەشە اي، نەشە جىلدار قاراسا دا،
تابا الماي اكەسىنە بەردى حابار.

پاتشانىڭ امالى جوق قىلدى سابىر،
قايعىمەن ءىشى كۇيىپ وت بوپ جانار.
بالشىنى حۇجاج ءۋازىر شاقىرىپ اپ،
پاتشا ءۇشىن «بالىڭدى اش» دەپ قىلادى ءامىر.

سول جەردە حۇجاج ءۋازىر بال اشادى،
قاۋمالاي تۇسكەن بالعا قاراسادى.
ــ ول بالاڭ نەشە جىلدا كەلەدى دەپ،
جانىنان پاتشاسىنىڭ تاراسادى.

ءدال قازىر تابىلمايدى سەنىڭ بالاڭ،
كوڭىلىڭدى بالاڭ ءۇشىن قىلما الاڭ.
ەسەن ـ ساۋ ءوزىڭىزدى ءبىر تابادى،
ساقتاسا امان ـ ەسەن حاق تاعالام.

پاتشا ءۇشبۋ سوزگە بولادى مات*،
بالامدى ساقتا دەيدى جاراتقان حاق.
سۇيتسەدە، جالعىزى ءۇشىن شداي الماي،
بارىنە توڭىرەكتىڭ جازادى حات.

بۇل اقىت بىلگەنىنىشە كەڭەس قۇرسىن،
مەدەندە* از كۇن جاتىپ داۋرەن ءسۇرسىن.
كەمەدە جيھانشادان ءسوز قىلايىن
پاتشا وسىلايشا تۇرا تۇرسىن.

جەتى كۇن ـ جەتى تۇندەي بوران سوقتى،
بوراننان قۇتىلۋعا امال جوق ـ تى.
بايلادى ءبىر ولىمگە باسىن ولار
اتتى دەپ ءتاڭىرىم بىزگە قاھار وقتى.

وسىلاي سوقتى بوران ءدال سەگىز كۇن،
كەمەدە بىلىنبەيدى كۇن مەنەن ءتۇن.
قارايعان جان ـ جاعىندا ەش نارسە جوق،
بولادى شاھيزادانىڭ جىگەرى قۇم.
تاعى دا ءبىر كۇن، ءبىر ءتۇن بۇلار جۇردى،
جەل شىعىپ داريانى تولقىن ۇردى.
جەل ايداپ كەمەلەرىن كەلە جاتىپ،
الىستان بۇلدىراعان ءبىر تاۋ كوردى.

كەمەدەن شىقتى ولار تاۋعا بارىپ،
جاماعات تاڭعالاسىڭ قايران قالىپ.
كيىكتىڭ كەمەدەگى ەتىن اسىپ
جەمىستى جەگەن ەكەن جيىپ الىپ.

اعاش كوپ ميۋاسى الۋان ـ الۋان،
پەندەگە نە كورسەتپەس دۇنيە جالعان.
كەمەنىڭ شاھيزادا جانىندا وتىر
قۇلىمەن اڭعا ەرتىپ الىپ بارعان.

ءبىر سايعا قۇلدار باردى كيىك اۋلاپ،
تاماشا سۋ اعادى تاستان قاۋلاپ.
ساحارا ءبىر يەنگە جەتتى بۇلار
جاھاندا ادام جۇرمەس ەلدەن اۋلاق.

تۇرعانىن ەكى جارتى ادام كوردى،
سويلەسەم دەپ ەكەۋى جاقىن كەلدى.
قاشادى وسىلاردان قورقىپ بۇلار
قاسىنا ەشبىر جاقىن كەلمەي قويدى.

قۇلدارى مۇنى كورىپ تاڭعالادى،
ەسكەرمەي ءوز بەتىنشە اڭ قارادى.
سول شاقتا جارتى اداممەن دۇنيە تولىپ،
جان ـ جاقتان جەتى قۇلدى قاۋمالادى.

جەتى قۇل مۇنى كورىپ قاتتى ساستى،
شاھيزاداعا قاراتا تۇرا قاشتى.
قولىنا وڭكەي جارتى تاس ۇستاعان
وعىنداي زەڭبىرەكتىڭ اتتى تاستى.

سول جەردە ءتورت كىسىنى قالدى باسىپ،
جابىلىپ ۇستاپ الدى قاۋمالاسىپ.
اينالىپ تورتەۋىنە جاتقاندا ولار
ۇشەۋى شاھيزاداعا كەلدى قاشىپ.

كەلدى دە شاھيزاداعا حابار قىلدى،
كەمەگە ساسقانىنان بۇلار ءمىندى.
تورتەۋى كەمەسىنە شىعىپ الىپ
دارياعا بۇدان قاشىپ تاعى كىردى.

جەل شىعىپ جانە داۋىل بوران بولدى،
بار قۇداي وڭعارمادى بۇل ءبىر جولدى.
كەمەنى داريادا تولقىن ۇرىپ
ايدايدى ارلى ـ بەرلى، وڭدى ـ سولدى.

بۇل بوران ون بەس كۇندە باسىلادى،
بۇلتى دا جاڭبىر كەتىپ اشىلادى.
بىلمەگەن ەل ـ جۇرتىنىڭ قايدا ەكەنىن
قايعىمەن شاھيزادا اھ ۇرادى.
كوتەردى جەل تىنعان سوڭ سوندا باسىن،
كوزىنىڭ تيا الماستان اققان جاسىن.
ءبىر شاھار جيەك جاقتا كورىنەدى
سالىپتى اق ءمارماردان اينالاسىن.

داريانىڭ جيەگىنە بۇلار باردى،
ءبىر كىسى باردى داعى حابار سالدى.
ىشىندە بۇل شاھاردىڭ ءتىرى جان جوق،
بارلىعى مۇنى كورىپ قايران قالدى.

شاھاردىڭ اينالاسى بارشار بولات،
جان ـ جاعىن اق مارمارمەن سالعان وراپ.
كەمەسىن بايلاپ قويىپ كەلدى بۇلار
شاھارعا بولايىق دەپ از كۇن قوناق.

شاھاردىڭ ءىشى تولعان باۋ مەن باقشا،
بولعانداي ەگەر ساتسا تالاي اقشا.
ىشىندە شاھاردىڭ ەش ءتىرى جان جوق
بارلىعى تاماشالاپ ەنىپ باقسا.

بار ەكەن نەشە ءتۇرلى گاۋھار ساراي،
كەلەدى تاماشالاپ قاراي ـ قاراي.
تورىندە ۇلكەن تاحىت قۇرۋلى تۇر
شاھيزادا سول تاحىتكە كەلدى جاناي.

وتىردى شاھيزادا كەلىپ تاحتا،
قارايدى تاماشالاپ ءار ـ ءبىر جاققا.
قۇلدارى تاعزىممەنەن تۇردى الدىندا
قۇدايىم نە كورسەتپەس ادامزاتقا.

يەسىز نەتكەن شاھار مۇنداي بولعان،
جان ـ جاعىن اق مارمارمەن قىلعان قورعان.
كەڭەسىپ وسىلايشا وتىرعاندا
وردانىڭ جان ـ جاعىنا مايمىل تولعان.

تولىپتى ءتورت تارابىن مايمىل الىپ،
وتىردى بۇل تورتەۋى قايران قالىپ.
ويى جوق قاستىق ەتەر تورتەۋىنە
تۇرادى تاعزىممەنەن كوپ جالبارىپ.

وزدەرى قۇرباندىققا ءبىر قوي سويدى،
قۋانىپ قايعىسىنىڭ ءبارىن جويدى.
بۇلارعا ەكى قويدى اكەپ بەرىپ
الدىنا باۋىزداۋعا پىشاق قويدى.

باۋىزداپ سويدى قۇلدار وسى قويدى،
ايتادى يشاراتپەن ءاربىر ويدى.
اكەلدى ەت پىسىرىپ الدارىنا
تاماق جەپ شاھيزادا ابدەن تويدى.

بۇل ءىستى شاھيزادانىڭ كوزى كوردى،
كوپ مايمىل جينالىسىپ تۇگەل كەلدى.
مىنەتىن ات ورنىنا ءنان يتتەرىن
بۇلارعا مىنىڭدەر دەپ الىپ كەلدى.
ەرتتەلگەن يتكە ءمىندى شاھيزادا،
سيىنىپ جاراتۋشى ءبىر اللاعا.
بار قۇداي سالعاننان سوڭ يتكە ءمىندى
كونبەسە اللا ىسىنە بارما شارا.

جۇرەدى يتكە ءمىنىپ ەندى پاتشا،
جەتە الماس جۇيرىك تاعى وعان شاپسا.
ءبىر تاسقا شاھيزادانى الىپ كەلدى
بەتىندە جازۋى بار وقىپ باقسا.

ءيت قىلىپ مايمىلداردىڭ مىنگەن اتى،
ادامنان ازعان ەدى ءاسىل زاتى.
تاستاعى سول جازۋعا تۇرسا قاراپ
سۇلەيمەن پايعامپاردىڭ جازعان حاتى.

جۇدەدى شاھيزادا قايعى ـ نازدان،
سۇلەيمەن حاق پايعامپار مۇنى جازعان.
جازىپتى ەڭ باسىنا مىنا ءسوزدى
«حالقى بۇل شاھاردىڭ جولدان ازعان».

ءبىر كەلگەن پايعامپارىن ءشاھيت* ەتتى،
بۇلارعا حاق تاعالا قاھار ەتتى.
بارلىعىن ادامىنىڭ باددال قىلىپ،
وسىمەن ءبارى مايمىل بولىپ كەتتى.

ەگەردە كەلسە ادام وسى جەرگە،
قالادى پاتشا بولىپ مايمىل ەلگە.
جان ـ جاعى قاشا المايتىن ءبارى تۇيىق،
بۇل جەردەن كەتەمىن دەپ كوڭىل بولمە.

التى ايلىق كۇن باتىستا داريا بار،
التى ايلىق شىعىسىندا عولايبانلار.
بىقىعان وڭتۇستىگى قالىڭ مايمىل
قايناعان سولتۇستىگى قۇمىرىسقالار.

وسىنىڭ ءبارى داعى ادامعا قاس،
جۋىقتاپ ەش بىرىنە پاندە بارماس.
بۇلارعا ەگەر قارسى جۇرگەن ادام
قۇتىلىپ وسىلاردان امان قالماس.»

مۇنى وقىپ شاھيزادا ەسى كەتتى،
بار قۇداي اۋەل باستان اۋرە ەتتى.
بار ەكەن ار جاعىندا عولايبانى
مايمىلدار بۇلاردى الىپ سوعان جەتتى.

سەكىردى عولايبانلار مۇنى كورىپ،
انتالاپ ءاربىر جەردەن كەلدى ءورىپ.
مايمىلدار عولايباندى كورگەننەن سوڭ
بۇلارعا سايمان بەردى الىپ كەلىپ.

وق اتتى عولايبانعا بۇلار تۇرىپ،
ولاردى اتقا وعى كەتتى قىرىپ.
ادامدى عولايباندار كورگەننەن سوڭ
ۇيىنە قاشىپ ءبارى كەتتى كىرىپ.
مايمىلدىڭ شاھارىنا كەلدى ءبارى،
قۇلى مەن شاھيزادا بارشالارى.
تۇرىپتى پاتشا بولىپ ءبىراز زامان
سونان سوڭ، ءۇي ساعىنىپ قىلعان زارى.

شاھيزادا ءۇي ساعىنىپ قىلدى زارلىق،
پەندەگە نە كورسەتپەس دۇنيە تارلىق.
بار ما ەكەن كەمە ورنىندا كورىپ كەل دەپ
قۇلىنىڭ بىرەۋىنە قىلدى جارلىق.

كەمەگە قاشپاق بولىپ بۇلار كەلدى،
كەمەنى تالقان بولعان كوزى كوردى.
مايمىلدار سىندىرىپتى كەتپەسىن دەپ
امالسىز قايتا كەلىپ تۇرادى ەندى.

تاعى دا پاتشا بولدى ءبىراز تۇرىپ،
كەڭەستى اقىل ويلاپ، ءماجىلىس قۇرىپ.
قاشاتىن ەشبىر امال بولماي ما دەپ
جىلايدى شاھيزادا زارلىق قىلىپ.

شاھيزادانىڭ نازىمى

ۋا، داريعا، حان ەدىم،
ءوزىمنىڭ تۋعان ەلىمدە.
مۇنداي كەلىپ قامالدىم،
مايمىلداردىڭ جەرىنە.
بۇرىنعى وتكەن داۋرەنىم،
ەندى قايتىپ كەلەرمە؟!
اينالايىن قۇدايىم،
ءبىر وزىڭە جىلايىن.
شىنىمەنەن تىلەسە،
پەندەگە تىلەك بەرەر مە؟
ۋا، داريعا ارماندا.
اتا ـ انامدى كورمەدىم،
كۇندىز ـ ءتۇنى جىلايىن،
كوزدىڭ جاسىن بۇلايىن.
جاردەم بەرسىن يلاھيم،
وزىنەن مادەت سۇرايىن.
ەل ـ جۇرتىمدى كورە الماي،
قايعىمەنەن ولە الماي،
ۋا، ءداريعا وكىنىش،
ەندى قايتىپ شىدايىن...

تۇرىپتى پاتشا بولىپ ءبىراز زامان،
پەندەگە نە كورسەتپەس جاپپار عالام.
بۇل جەردەن ەندى بۇلار كەتپەك بولدى
جول بەرسە شاھيزاداعا حاق تاعالام.

پاتشا وسىلايشا اقىل قىلدى،
ءبىر تۇندە وڭشەڭ مىقتى يتكە ءمىندى.
تورتەۋ بوپ ءۇش جولداسپەن قاشىپ شىعىپ
قۇمىرىسقاعا كەپ جەتتى وسى كۇنى.
جونەلدى قاشىپ شىعىپ ءبىر كۇن ءتۇنى،
مايمىلدار ارت جاعىنان قۋدى مۇنى.
تورتەۋى تاڭ اتقانشا سۋىت ءجۇرىپ
كەپ جەتتى قۇمىرىسقاعا وسى كۇنى.

جابىلدى قۇمىرىسقالار مۇنى كورىپ،
مايمىلدار ارت جاعىنان جەتتى كەلىپ.
پاتشامەنەن مايمىلدار جاعالاسىپ
ەسەپ جوق قۇمىرىسقاعا كەتتى كىرىپ.

ۇلكەندىگى تاز يتتەي قۇمىرىسقانىڭ،
جۇرە الماس كوپتىگىنەن ەش بۇلاردىڭ.
سىتىلىپ اراسىنان قاشىپ پاتشا
قۋعىنشى قۇمىرىسقا مەن مايمىلداردىڭ.

بۇلاردان ەكى قۇلدى قالدى باسىپ،
(جابىلىپ ۇستاپ الدى قاۋمالاسىپ).
اينالىپ ەكەۋىنە جاتقان شاقتا
قۇتىلدى ءبىر قۇلمەنەن پاتشا قاشىپ.

قۇتىلعان قۇمىرىسقادان امان قالىپ،
پاتشا دا ءبىر توبەگە جەتتى بارىپ.
قۇمىرىسقا ەكى قۇلىن جەپ قويىپتى
ءالى ءجۇر مايمىلدارمەن سوعىس سالىپ.

پاتشادان قىسىلعاندا شىعادى تەر،
يا، راببي* ادامنىڭ تىلەگىن بەر!
بولدىرىپ مىنگەن ءيتىم جۇرمەي قالسا
قامالاپ قالىڭ جىرتقىش قۇمىرىسقا جەر.

پاتشا كوزىن سالىپ تاماشا ەتتى،
قۇتىلىپ قۇمىرىسقادان شۇكىر ەتتى.
سوعىسىپ ەكى ماقلۇق جاتقانىندا
پاتشا دا ونان ارى قاشىپ كەتتى.
قايناعان قۇمىرىسقانىڭ ۇياسى بار،
ءبىر جەرگە پاتشا تاعى بارىپ جەتتى.

جابىلىپ قۇمىرىسقالار قامالاستى،
شاھيزادا مۇنى كورىپ تاعى قاشتى.
قۇلىنىڭ استىنداعى ءيتى جۇرمەي
جەتىپ كەپ قۇمىرىسقالار مۇنى باستى.

قۇتىلدى شاھيزادا جالعىز قاشىپ،
قۇلدى جەپ قۇمىرىسقالار قالدى باسىپ.
ءۇش ايداي ميحىنات شەگىپ ءجۇردى جالعىز
كوڭىلى بەيشارانىڭ قاتتى جاسىپ.

شاھيزادا ءبىر دارياعا تاعى كەلدى،
استىندا مىنگەن ءيتى جانە دە ءولدى.
ءداريانىڭ جاعاسىنا جەتىپ كەلسە
ءبىر شاھار ار جاعىندا كورىنەدى.

دارياعا شاھيزادا كەلدى جۋىق،
قارادى تاماشالاپ كەلىپ تۇرىپ.
سول كۇن جاتىپ تاڭەرتەڭ تۇرەگەلسە
قالىپتى داريانىڭ سۋى قۇرىپ.

تىلەگىن شاھزادانىڭ قۇداي بەردى،
داريانىڭ قۇرىعانىن كوزى كوردى.
كورگەنگە ادامزاتتى شۇكىرلىك قىپ
شاھارعا تاڭ اتقان سوڭ بارىپ كىردى.

ءبىر ۇيگە كىرىپ كەلىپ بەردى سالەم،
جول جۇرگەن ميحاناتپەن نەشە زامان.
اشىققان تالاي كۇندە شاھيزادا
اكەلىپ بەرگەننەن سوڭ جەدى تاعام.

جيىلدى تاماشالاپ سان ادامدار،
سۇرادى جيھانشانىڭ حالىن ولار.
كورگەن ءىس بەينەتىنىڭ ايتتى ءبارىن
ەستىپ ـ اق قايران قالدى تۇرعان جاندار.

شاھيزادا ايتا بەرسە بەينەتى كوپ،
نەشە كۇن ميحىنات شەككەن زار ـ ۋايىم جەپ.
ءوز حالىن باستان كەشكەن ايتقاننان سوڭ
سۇرادى ءۇشبۋ شاھار قاي شاھار دەپ.

جارانلار، بۇل اقىتتىڭ جازعان حاتى،
التايسكي مولقىدا اسىل زاتى.
بەرەدى شاھيزاداعا بۇلار جاۋاپ
ناھارۋان شاھارى دەپ مۇنىڭ اتى.
ەلىم جوق، جيھانشا ايتتى مەن ءبىر مۇڭلىق،
ميحناتپەن تالاي جەردى سەيىل قىلدىق.
دۇنيەنىڭ وسى جەرى قاي بۇرىشى
بۇل جەرگە كابىل شاھار نەشە جىلدىق.

بۇلار ايتتى ـ كابىلدى بىلگەمىز جوق،
ەشقايدا ءۇيتىپ ۇزاپ جۇرگەمىز جوق.
ءبىر شاھار يامان* دەگەن ەكى جىلدىق
شاھاردى ونان باسقا كورگەمىز جوق.

كەلەدى كەرۋەندەر ەكى جىلدا،
دالاعا ساۋدامەنەن شىقسا قىرعا.
كەرۋەن جۇرسە ەگەر، بارا ەدىڭ
جەتەم دەپ ودان بەرى كوڭىل قىلما.

بۇل ءسوزدى شاھيزادا ەستىپ قايران قالدى،
شاھاردى تاماشالاپ ارالادى.
قىدىرىپ ارى ـ بەرى جۇرگەنىندە
ءبىر ادام كوشەسىنەن ايعاي سالدى.

سوزىنە قارامايدى كوپ جاماعات،
باقىرىپ ايعايلايدى بەك قاباعات.
بەرەمىن مىڭ التىندى دەپ ايتادى
قىزمەت قىپ بىرەۋ بەرسە جالعىز ساعات.

ويلاندى شاھيزادا بارايىن دەپ،
التىنىن قوينىما سالايىن دەپ.
بولسادا قانداي قيىن جالعىز ساعات
قىزمەت ىستەپ التىنىن الايىن دەپ.

قىلام دەپ قىزمەتىڭدى جەتىپ باردى.
ول ادام جارايدى دەپ قابىل الدى.
قولىنان جيھانشانىڭ جەتەلەپ اپ
ۇيدەگى قوجاسىنا الىپ باردى.

قوجاعا سالەم بەردى جەتىپ كەلىپ،
سيلادى تورگە شىق دەپ قوجا كورىپ.
قۇشتىردى قوناق قىلىپ ءبىر سۇلۋ قىز
قوينىنا مىڭ ءدىلدانى سالىپ بەرىپ.

مونشاعا تاڭ اتقان سوڭ ءتۇستى بارىپ،
بۇل ىسكە جيھانشا ءجۇر قايران قالىپ.
كۇن شىعىپ ەل جايلانىپ تۇرعاننان سوڭ
اكەلدى جيھانشاعا ءتورت ات الىپ.

بىرەۋىن پەرزەنت قوجا ءوزى ءمىندى،
بىرەۋىن جيھانشاعا ەرتتەپ بەردى.
ءءبىر قۇلى ءبىر اتىنا تاعى ءمىنىپ
بىرەۋىن بوس جەتەلەپ الىپ ءجۇردى.

وسىمەن ساحاراعا كەلە جاتتى،
وتكىزدى جول ورتاعا ءۇش ساعاتتى.
ءبىر تاۋدىڭ ەتەگىنە كەلدى داعى
قولداعى باۋىزدادى جەتەك اتتى.
تەرىسىن اتتىڭ تۇگەل سويىپ الدى،
قارنىن جارىپ كەۋدەسىن ويىپ الدى.
بۇل اتتى نە سەبەپپەن سويدى ەكەن دەپ
تۇردى دا جيھانشامىز ويىنا الدى.

بولعان سوڭ اتتى سويىپ ءبارىن جوندەپ،
قوجا ايتتى جيھانشاعا بۇعان كىر دەپ.
كورەسىڭ ءبىر وقيعا بۇعان كىرسەڭ
تۇرعان سوڭ كورگەنىڭدى ايتىپ بەر دەپ.

كيىمىن قان بولار دەپ قويدى شەشىپ،
قىزمەتىڭ ءبار قىلاتىن وسى دەسىپ.
قارنىنا كىرگىزدى دە مىقتاپ تىكتى
بولادى شاھيزادانىڭ حالى نەشىك؟

جيھانشا ول كەۋدەگە كىرىپ جاتتى،
قوجامەن قۇل اناداي كەتىپ قاپتى.
جەمتىكتى ءبىر زاماندا قيىلداتىپ
ءبىلىندى كوتەرگەندەي سويعان اتتى.

ءبىر جەرگە قويعانداي بوپ بىلىنەدى.
ءبىر جەرى اشىق بولىپ تىلىنەدى.
جيھانشا قايران بولىپ جاتقانىندا
شۋلاعان قۇس داۋىسى ءۇنى كەلدى.

كوتەردى شاھيزادا سوندا باسىن،
جارانلار، بۇل سوزىمە تاڭ قالاسىڭ.
قاراسا كوز جىبەرىپ جان ـ جاعىنا
تامام قۇس قاماپ اپتى اينالاسىن.

قۇستاردىڭ مۇنى كورىپ ءبارى قاشتى،
نە كۇيگە ءتاڭىر سالماس جىگىت جاستى.
جيھانشا ول جەمتىكتەن شىققاننان سوڭ
جەمتىكتى جەۋگە قۇستار قامالاستى.

بار قۇداي بەينەت بەرگەن مۇنداي ەرگە،
قۇستارى جەمتىكتى الىپ شىققان ورگە.
جيھانشا تاۋ باسىنان كوردى ءوزىن
قالىپتى قوجا پەرزەنت تومەن جەردە.

ايعايلاپ قوجا پەرزەنت ءسوز ايتادى،
وتىرىك ايلالارىن كوپ ايتادى.
ورتاقپىز جاۋھار تاس بار بەرى قۇلات
كورسەتەم تۇسەر جولدى دەپ ايتادى.

قۇلاتتى جيھانشا جاۋھار تاستان،
قايلاسىن قوجا پەرزەنت بايقاماستان.
جاۋھاردى قوجا پەرزەنت ارتىپ الىپ
جونەلدى جيھانشاعا قاراماستان.

جاۋھاردىڭ تاۋ باسىندا قيسابى جوق،
قىلادى كىمگە وپا دۇنيە بوق.
ايعايلاپ شاھيزادا تۇرىپ قالدى
بايقاسا تۇسەتۇعىن ەشبىر جول جوق.
قور بولدى يەندە قاپ عازيز باسى،
قۇرىدى جىلاي ـ جىلاي كوزدىڭ جاسى.
ۇشقان قۇستان وزگە جان بارا المايتىن
ەكەن بۇل ديۋلاردىڭ قازىناسى.

ءار نەگە عارىپ ادام كونەدى ەكەن،
الدانىپ سول قوجاعا كەلەدى ەكەن.
جەرى جوق تۇسەتۇعىن جالامانىڭ
باسىندا قالىپ اشتان ولەدى ەكەن.

باسىندا جيھانشا تۇرىپ قالعان،
اڭ ـ تاڭ بوپ كەلگەنىنە قىلادى ارمان.
دەگەن تاۋ كانج جاۋھار وسى تۇرعان
ديۋدىڭ قازىناسى يەن قالعان.

جۇگىردى جيھانشا ءارى ـ بەرى،
بەك تۇيىق جان باسپاعان جۇرگەن جەرى.
ۇشقان قۇستان باسقا جان جۇرە المايدى
ديۋدىڭ تاستاپ كەتكەن مەكەن جەرى.

جۇگىردى جيھانشا ولاي ـ بۇلاي،
عارىپكە قاتتى بەينەت بەردى قۇداي،
قالىڭ قۇس اتتىڭ ەتىن جەپ تاۋىستى
وتىردى اقىل تاپپاي پاتشا جىلاي.

وتىردى اقىل تاپپاي پاتشا جىلاي،
اللادان زار ەڭىرەپ جاردەم سۇراي.
وسىدان اجال جەتسە ولەمىن دەپ
ءبىر جەردەن الاساراق كەتتى قۇلاي.

الاساراق ءبىر جەردەن كەلىپ ۇشتى،
ءبىر جەردە دومالاپ كەپ جەرگە ءتۇستى.
ەستەن تانىپ جاتىپتى بايقۇس عارىپ
كورسەتتى ءتاڭىرىم بۇعان ءار ـ ءبىر ءىستى.

پاتشانىڭ قول تىرناعى تالقان بولعان،
كيىمى دال ـ دۇل بولىپ تاستا قالعان.
قول ـ اياعى بارى دە تاسقا ۇرىلىپ
شاھيزادا ەسى كەتىپ تالىپ قالعان.

شاھيزادا ەسىن جيىپ كوزىن اشتى،
نە كۇيگە ءتاڭىرىم سالماس جىگىت جاستى.
ءبىر تۇزگە ەسىن جيىپ شىعىپ كەتتى
قاراتا ساحاراعا قادام باستى.

جاماعات، قۇلاعىڭ سال سوزلەرىمە،
ءبىر كەڭەس تىڭداتايىن وزدەرىڭە.
ءبىر كۇن، ءبىر ءتۇن جۇرگەن سوڭ شەتكە شىعىپ
ءبىر شاھار كورىنەدى كوزدەرىنە.

شاھارگە جيھانشا كەلدى جەتىپ،
كورمەگەن عاجايىپ كوپ تاماشا ەتىپ.
اينالاعا بۇرىشتى قورعان سالىپ
كەلەدى سول قورعانعا ەسى كەتىپ.
شاھاردىڭ ىشىنە ول كەلدى ەنىپ،
جاماعات ءسوز تىڭداڭىز تىلگە سەنىپ.
كينگەن قۇستىڭ ءجۇنىن ءبىر شال وتىر
ىشىنە پاتشا كەلدى سالەم بەرىپ.

سالەمىن بۇل شال كورىپ قابىل الدى،
كورگەن سوڭ شاھزادانى قايران قالدى.
«ءجونىڭدى ايت قايدان جۇرگەن ءبيشاراسىڭ
كورمەپ ەم مۇندا كەلگەن ەشبىر جاندى.

ەش پاتشا بۇل شاھاردى جەڭگەن ەمەس،
جەڭگەن جاندى ەش ادام كورگەن ەمەس.
كەلمەسە جەلگە ءمىنىپ، سۋمەن اعىپ،
بۇل جەرگە جان بالاسى كەلگەن ەمەس.»

جيھانشا كورگەنىنىڭ ءبارىن ايتتى،
نە كورگەن جاقسى ـ جامان بارشالارىن.
بەينەتىن باستان كەشكەن ايتقاننان سوڭ
شال ەستىپ ەسىركەدى قىلعان زارىن.

شاھيزادا ءبارىن ايتىپ زار ەڭىرەدى،
بەينەتپەن قانداي جەردە قالام دەدى.
شال ايتتى:
ــ مەن بولايىن اتا سىزگە
سەن بولساڭ اقيىرەتتىك بالام دەيدى.

بەينەت كورىپ ءجۇرىپسىز حالىڭ قاشىپ،
وتىرسىڭ قۇداي ايداپ امانداسىپ.
تۇرىڭىز بالا بولىپ ءازىر ماعان،
باراسىڭ ەل ـ جۇرتىڭا بولسا ءناسىپ.

جيھانشا وسى شالدان ءجون سۇرايدى،
ەكەۋى كەڭەس قىلىپ ءاربىر جايدى.
ــ اتىڭىز كىم؟ بۇل باقشا نەتكەن نارسە
وسى جەردى نەمەنە دەپ اتايدى.

شال ايتتى:
ــ ماعۇرىق شاھ مەنىڭ اتىم،
شەشەم پەرى، ادامدۇر اتا زاتىم.
سۇلەيمەن پاتشا قىلىپ قويىپ كەتكەن
كۇتەمىن پايعامپاردىڭ اماناتىن.

قۇستارعا پاتشا قىلىپ قويدى مەنى،
سودان بەرى ادامنان كوردىم سەنى.
سۇلەيمەن پايعامپاردىڭ جارلىعىمەن
اتاڭنىڭ پاتشا بولىپ تۇرعان جەرى...

جىل سايىن قۇس جيىلىپ كەلىپ تۇرار،
كەلۋگە قاناتتى قۇس بولىپ قۇمار.
توي قىلىپ ۇلى جيىن جەتى كۇندەي
رۋحىنا سۇلەيمەننىڭ دۇعا قىلار.

قىلامىن بۇل قىزمەتتى الىگە دەيىن،
كەتەدى قۇستار كەلىپ سودان كەيىن.
تۇرامىز وسى جاقتا ءۇش حاليفا
بارلىعىن اڭگىمەلەپ مەن سويلەيىن.
ارامىز ءاربىرىمىز التى ايلىق جول،
پاتشا بولىپ بيلەيمىز وسىنداي قول.
ءاربىرىمىز التى ايلىق جەر بيلەيمىز
ءمانىسىن ايتسام ءبىزدىڭ جايىمىز سول.

تۇرامىز ءۇش حاليفا پاتشا بولىپ،
بۇل جەرگە قۇس جينالار جىلدا تولىپ.
قيامەت ـ قايىم بولعانشا تۇرامىز ءبىز
دۇعاسى سۇلەيمەننىڭ قابىل بولىپ.

بيلەيمىز ءۇش حاليفا وسى جەردى،
سۇلەيمەن وسى جەردى قۇسقا بەردى.
كورسەتتى جيھانشاعا سارايلارىن
شاھيزادا عاجاپ ءىستىڭ ءبارىن كوردى.

ەسىكتىڭ ساناپ تۇرىپ اشتى ءبارىن،
نە ءتۇرلى جاقسى ـ جامان بارشالارىن.
ءبىر ەسىكتەن باسقانىڭ ءبارىن اشتى
شاھيزادا وعان بولدى كوڭىلى جارىم.

جيھانشا ايرىلعالى التىن تاحتان،
كورىپتى تاماشانى ءاربىر جاقتان.
سۇرادى ماعۇرىق شاھتان شاھيزادا:
ــ اشپايسىز بۇل ەسىكتى نە ءساباپتان؟

ماعۇرىق شاھ شاھيزادانىڭ كوڭىلىنە توق،
قىلادى كىمگە وپا دۇنيە بوق.
ماعۇرىق شاھ جاۋاپ بەرىپ «اشپا» دەدى
ول ۇيدە ساعان جارار ەشنارسە جوق.

جيھانشا وسى جەردە قالماق بولدى،
بىرگە قوندى ءتۇن ءوتىپ ساباح* بولدى.
قۇستاردىڭ جيىن كۇنى تولعان ەكەن
ماعۇرىق شاھ قۇسقا تامان بارماق بولدى.

كىلتتىڭ جيھانشاعا ءبارىن بەردى،
كورەدى تاماشالار ءاربىر جەردى.
كەلەمىن جەتى كۇندە مۇندا قايتىپ
تۇرا بەر سابىر قىلىپ بالام دەدى.

تۇرامىن پاتشا بولىپ وسى قۇسقا،
بۇل ايتقان سابىر قىلىپ ءسوزىمدى ۇستا.
ۇيىمە بارامىن دەپ تالاپ قىلساڭ
جەتكىزدىرىپ سالايىن ۇلكەن قۇسقا.

كەلە المايمىن قۇس قايتىپ جونەلگەنشە،
تۇرىڭىز تاماشالاپ مەن كەلگەنشە.
ءتىل الماي كىرسەڭ ەگەر تەمىر ۇيگە
تارتاسىڭ قايعى ـ شەردى ولە ـ ولگەنشە.

سونى ايتىپ ماعۇرىق شاھ قالدى كەتىپ،
قالادى شاھيزادا الدە نەتىپ.
ءبارىن دە سارايلاردىڭ اشىپ كورىپ
جۇرەدى قالاۋىنشا تاماشا ەتىپ.
ءبارىن دە سارايلاردىڭ كوردى اشىپ،
ءبىر كۇنى كەلدى الگى ۇيگە قادام باسىپ.
نە سەبەپتى بۇل ءۇيدى اشپا دەدى؟
سونى ويلاپ كورمەك بولدى ەسىكتى اشىپ.

ەسىكتى اشتى داعى ۇيگە كىردى،
ازىراق تاماشالاپ سابىر قىلدى.
بار ەكەن ىشىندە ءبىر التىن ساراي
ىشىندە جەمىس وسكەن بۇلاق كوردى.

ول سۋدىڭ كەنەرىندە التىن تاحىت،
نە كورمەس ادام ۇلى كورسە باقىت.
اۋەدەن ءۇش كوگارشىن كەلدى ۇشىپ
تۇرعاندا تاماشالاپ كوزىن ساتىپ.

ءبىر جەردە قاراپ تۇردى بىلىنبەستەن،
اتەيلەپ تاماشالاپ ەرىنبەستەن.
كورمەدى شاھيزادانى الگى قۇستار
تۇرعان سوڭ ءبىر جاعىندا كورىنبەستەن.

ۇشەۋى ۇشىپ تاحقا كەلىپ قوندى،
قارادى جان ـ جاعىنا وڭدى ـ سولدى.
تاحىتقا كەلىپ قونعان ءۇش كوگارشىن
ۇشەۋى سىلكىندى دە ءۇش قىز بولدى.

ۇشەۋى ءۇش قىز بولىپ ءتۇستى سۋعا،
ماس بولىپ شاھيزادا جاتىر بۋعا.
ءومىر بويى تارتاسىڭ دەگەن بەينەت،
ايتقانى ماعۇرىق شاھتىڭ كەلدى تۋرا.

جونەلدى كيىنىسىپ قىزدار ۇشىپ،
شومىلىپ سارايداعى قۇزدان ۇشىپ.
قايتادان قىزدار ۇشىپ كەتكەن شاقتا
قالىپتى شاھيزادا تالىپ ءتۇسىپ.

كورگەندە كىشى قىزدى ەسى كەتتى،
عاشىعى شاھيزادانىڭ جاننان ءوتتى.
تالىقسىپ شاھيزادا جاتقانىندا
كيىنىپ قىز جايىنا ۇشىپ كەتتى.

شال كەلدى جەتى كۇندە قايتا اينالىپ،
ساحارا جاپانداعى قۇسقا بارىپ.
ارالاپ قاراپ ءجۇرىپ تاۋىپ السا
شاھيزادا ەسى كەتىپ جاتىر تالىپ.

قالىپتى شاھيزادا ەسى كەتىپ،
ماعۇرىق شاھ ويباي سالىپ كەلدى جەتىپ.
جۇزىنە سۋ بۇرىككەن سوڭ كوزىن اشتى
ءتىرىلتتى جيھانشانى ادام ەتىپ.

سۋ بۇركىپ ماعۇرىق شاھ تۇرعىزدى تەز،
ەسىن ابدەن جيعان سوڭ سۇرادى ءسوز.
شاھيزادا قىزدى ايتىپ زار جىلايدى
وسىنداي ءبىر بەينەتكە كەلدىم دەپ كەز.
جىلايدى قايعىمەنەن تالىپ ءتۇسىپ،
اياعىن ماعۇرىق شاھتىڭ الدى قۇشىپ.
ــءسىز كەتىپ قالعاننان سوڭ وسى جەرگە
ءۇش بىردەي اق كوگارشىن كەلدى ۇشىپ.

ۇشەۋى ۇشىپ تاحقا كەلىپ قوندى،
سىلكىنىپ ەد ۇشەۋى ءۇش قىز بولدى.
سۋدان شىعىپ كەتىپتى قايتا ۇشىپ
ايرىلعان ۇشەۋىنەن مەن ءبىر سورلى.

شاھيزادانىڭ نازىمى

ۇشەۋى كەلدى سىلكىندى،
ءۇش قىز بولدى قۇلپىردى.
نۇر ءديدارىن كورگەندە،
شومىلىپ سۋعا كىرگەندە،
ون تورتىندە كورىنگەن،
تولعان ايداي سەكىلدى.

ءۇش كوگارشىن كەلگەن سوڭ،
ەڭ كىشىسىن كورگەن سوڭ،
عاشىق بولدىم مەن سوعان
كوڭىلىمە قايعى بەرگەن سوڭ.

عاشىقتىقپەن قايعىردىم،
ءبىر اللاعا زار قىلدىم،
عاشىعىمنان داريعا ـ اي،
ارماندا بولىپ ايرىلدىم.
ولار مەنى كورمەدى،
جانىما جاقىن كەلمەدى.
ءبىر امالىن تاپپاساڭ،
سورلى بولعان بالاڭىز،
عاشىقتىقتان مەڭدەدى.

بۇل دۇنيەنى كوزدەسەم،
جەر جيھاندى كەز دەسەم،
تابارمىن با ول قىزدى
ىزدەي بەرسەم ولمەسەم.

قايعىعا تولدى جۇرەگىم،
قاۋقارسىز بولدى بىلەگىم.
بىلمەي قالدىم ەسىمدى
ەندى قايدا جۇرەرمىن.

ۇيقى، قالدى ىشكەن اس،
كوزدەن اقتى قاندى جاس،
اينالايىن، اتا ەكە،
تابار ىسكە قادام باس.

اھ، داريعا، ارمان ـ اي،
سۇم دۇنيە جالعان ـ اي،
قايعىدان اتا مەن ءولدىم
اقىل تاپ سابىر قالمادى ـ اي.

شاھيزادا ءۇستىپ جىلاپ ايتتى زارىن،
مۇڭىنىڭ كوڭىلدەگى شاقتى ءبارىن.
ماعۇرىق شاھ ول قىز ساعان ۇستاتپاس دەپ
شاھيزاداعا حيكايالاپ جاتتى ءمانىن.

ــ پەرىنىڭ پاتشاسىنىڭ قىزى سولار،
جىلىندا وسى جەرگە كەلىپ قونار،
بۇل ۇيگە سەنى كىرمە دەگەنىم سول
ولاردى كورگەن پەندە عاشىق بولار.

جىلىندا ءبىر كەلەدى وسى جەرگە،
شومىلىپ ءبىر تۇسەدى وسى كولگە.
بۇلاردى ەشبىر ادام ۇستاي الماس
تۇسەدى عاشىق وتى كورگەن ەرگە.

ۇشەۋى قىزى ەكەن ءبىر پاتشانىڭ،
ديدارىن جان كورمەگەن حانىشانىڭ.
ۇلكەنى رايسا مەن قاماربانۋ،
كىشىسى شامشابانۋ بولدى ونىڭ.

شامشاعا ەڭ كىشىسى بوپسىڭ عاشىق،
سارعايىپ زاعىپىرانداي ءتۇسىڭ قاشىپ.
ولاردى ەشبىر پاندە ۇستاي الماس
بولماسا، ەگەر ساعان راس ءناسىپ.

سويلەدى ماعۇرىق شاھ وسىلاي دەپ،
ءمانىسى بۇل قىزداردىڭ وسىنداي دەپ.
شاھيزادا بۇل ءسوزدى ەستىپ زار جىلادى
شامشاعا عاشىق بولعان باسىم ـ اي دەپ.
شاھيزادا عاشىقتىقتان ءجۇزى سولدى،
اي ـ ايلاپ جۇرەگىنە قايعى تولدى.
جىلايدى اتىن ەستىپ ىنتىق بولىپ
جالعاندا كورەم بە دەپ عاشىق جاردى.

شاھيزادانىڭ زارى

اينالايىن قۇدايىم،
ءبىر وزىڭە جىلايىن.
عاشىعىمدى كورە الماي،
قايعىمەنەن ولە الماي،
جىلاماي قايتىپ شىدايىن،
شامشانى ەگەر كورمەسەم،
ءولىم ماعان جاقىن ـ دى.
شامشاعا بەردىم كوڭىلىمدى،
كورە الماسام ءولىم ـ دى.
اتا ـ انام جاھاندا،
كورە المادىم ەلىمدى.
مەن ويلايمىن شامشانى،
عاشىق جارىم ارداعىم.
عاشىعىم سەنى كورمەسەم،
ءبىر كۇنى ءولىپ قالارمىن.

شاھيزادا وسىنى ايتىپ ەڭىرەدى زار،
قۇدايىم راحىم قىلسا ءۇمىتىم بار.
ۋا، داريعا ــ اي، جالعاندا ءبىر كورسەتىپ
قوسا گور عاشىعىما پارۋارديگار!
شاھيزادا وسى جەردە تاعى تۇردى،
وتكىزدى ماعۇرىق شاھپەن ءبۇتىن جىلدى.
ەندىگى جىل كەلگەندە كورەمىن دەپ
جىل بويى وسى جەردە ءومىر ءسۇردى.

تيىلماس جىلاعاندا كوزدەن جاسى،
جۇرمەيدى قايعىمەنەن ىشكەن اسى.
ءبىر جىل ءدال وسى جەردە ءومىر ءسۇرىپ
كەلەدى قايتا اينالىپ جىلدىڭ باسى.

قۇستار كەلىپ جيىلدى جەنە تاعى،
جىل باسى قايتا اينالىپ بولعان شاعى.
قايعىمەنەن جيھانشا ءبىر جىل تۇردى
اللانىڭ وعان داعى بەرگەن باعى.

جيىلىپ بارشا قۇستار كەلىپ قوندى،
قايعىمەنەن شاھيزادانىڭ ءجۇزى سولدى.
قۇستاردىڭ جيىن كۇنى بولعان كەزدە
مۇعۇرىق شاھ قۇسقا تامان جۇرمەك بولدى.

دايارلاندى قۇستارعا بارايىن دەپ،
شاھيزادا ايتتى بۇل ۇيدە قالايىن دەپ.
قايتا اينالىپ ول قۇستار كەلىپ قالسا
ويلايدى قالاي ۇستاپ الايىن دەپ.

قۇستاردىڭ جىل باسىندا كەلدى ءبارى،
قايعىمەنەن جيھانشانىڭ ءوڭى سارى.
قۇستى ۇستاپ الۋعا بولاما دەپ
جالىنىپ ماعۇرىق شاھقا قىلدى زاردى.

ماعۇرىق ايتتى تۇسپەيدى ولار قولعا،
ءجۇز كىسى قويساڭ داعى وڭ مەن سولعا.
مىڭ كىسى بولساداعى ۇستاتپايدى
قولمەنەن ۇستايمىن دەپ اۋرە بولما.

شاھيزادا قايعىمەنەن جىلايدى ەندى،
بەرەگور، ءوزىڭ مەدەت قۇداي دەدى.
ــ ۇستايتىن ەشبىر امال بولماي ما دەپ
جالىنىپ تاعى قايتا سۇرايدى ەندى.

ماعۇرىق ايتتى:
ــ سوزىمە نانساڭ دەدى،
قاسىنا ەگەر جاقىن بارساڭ دەدى.
ادامعا سوندا اينالىپ قالار دەدى
كويلەگىن قولعا ءتۇسىرىپ الساڭ دەدى.

كويلەكسىز ەشبىر جاققا بارماس دەدى،
كويلەگىن تىستاپ كەتىپ قالماس دەدى.
كويلەگىن تۇسىرە الماي قالساڭ ەگەر
ەش ادام ونى ۇستاپ الماس دەدى.

شاھيزادا ايتتى سول ۇيدە تۇرىپ كورسەم،
شامشانىڭ جانىم قۇربان جولىندا ولسەم.
سۋعا كەلىپ شومىلىپ جۇرگەن كەزدە
كويلەگىن ۇستار ەدىم رۇقسات بەرسەڭ.
ماعۇرىق رۇقسات بەرىپ ۇستا دەدى،
مەن بارايىن دالادا قۇسقا دەدى.
جالىنعانمەن كويلەگىن بەرە كورمە
ءوزىڭ عانا جانىڭدا ۇستا دەدى.

ماعۇرىق وسىنى ايتىپ كەتىپ قالدى،
جيھانشا وسى جەردە جالعىز قالدى.
تەمىر ۇيدىڭ ىشىنە كىرىپ الىپ
ءبىر جەردە جاسىرىنىپ جاتىپ قالدى.

جاسىرىنىپ جاتتى ول تەمىر ۇيدە،
قۇدايىم كەز قىلعان سوڭ مۇنداي كۇيگە.
ەكى كوزى ءتورت بولىپ قاراپ جاتىر
دەگەندە قىزدار كەلدى جەتى كۇندە.

ءۇش كوگارشىن ول جەرگە كەلىپ قوندى،
ۇشەۋى سىلكىندى دە ءۇش قىز بولدى.
وزدەرى سىڭعىرلاسىپ سويلەسەدى
سىرتىنان شاھيزادا ءبارىن كوردى.

ۇلكەنى ايتتى:
ــ بۇل ۇيدە جان بولماسىن،
مۇندا جۇرگەن ءبىر ادام بار بولماسىن.
كىشىسى ۇلكەنىنە جاۋاپ بەردى:
ــ بۇل ۇيدە ادام پەندە قايدان بولسىن.

نە قىلار ادام مۇندا بولعانمەنەن،
ەش جانعا ۇستاتپايمىز قۋعانمەنەن.
قۇشاقتاپ ءبىزدى ۇستاپ سۇيە المايدى
نە ايلا ۇستاماق بوپ قىلعانمەنەن.

سويلەدى وسىلاي دەپ اۋەل باستان،
شاھيزادا تىڭداپ جاتىر قوزعالماستان.
كورمەدى شاھيزادانى قىزدار ءبىراق
جان ـ جاعىنا بۇرىلىپ قاراماستان.

سونى ايتىپ ەندى قىزدار سۋعا ءتۇستى،
كويلەككە شاھيزادا دا تۇرا ۇشتى.
ول قىزدار سۋمەن ويناپ جۇرگەنىندە
كويلەگىن كىشى قىزدىڭ كەلىپ قۇشتى.

كورگەن سوڭ شاھيزادانى قىزدار قاشتى،
شامشابانۋ كويلەگىن پاتشا باستى.
كويلەگىن قولعا ءتۇسىرىپ العانىنا
قۋانىپ شاھيزادانىڭ كوڭىلى تاستى.

كويلەگىن ەكى ۇلكەن قىز كيىپ بارىپ،
اسپانعا ۇشىپ جونەلدى بولىپ عايىپ.
كويلەگىن شاھيزادا الىپ قاشىپ
اھ ۇردى شامشابانۋ جالعىز قالىپ.

شامشا تۇردى سۋدا ەتىن جاسىرا كەپ،
شاھيزادا جاقىندادى قاسىنا كەپ.
شامشابانۋ اھ ۇرىپ قايعىرادى
كەلدى عوي سويلەگەنىم باسىما كەپ.
جالىندى شاھيزادانى كورگەننەن سوڭ،
قاسىنا شاھيزادا كەلگەننەن سوڭ.
بەكىندى جالىنسا دا پاتشا بەرمەي
قۇدايىم ءوزى قولعا بەرگەننەن سوڭ.

شاھيزادا ايتتى:
ــ عاشىقپىن قالقام ساعان،
كويلەكتى ءتاڭىرىم بۇگىن بەردى ماعان.
كويلەكتى جالىنعانمەن بەرە المايمىن
شىقساڭشى سۋدان بەرى ماعان تامان.

بۇلايشا عاشىعىڭنىڭ تۇرعان كەبى،
شۇكىرلىك بار قۇدايعا كوردىم سەنى.
كوزىمنىڭ نۇرى، كوڭىلىمنىڭ قۋانىشى
ءبىر جىلداي عاشىق وتىڭ جاقتى مەنى.

ءسوز تاپپاي شامشابانۋ تۇردى باعىپ،
وتىردى كويلەگىنەن كوڭىلى قالىپ.
ــ كەيىنىرەك تۇر، ــ دەدى شامشابانۋ
وزگە كيىم كيەيىن سۋدان شىعىپ.

كەيىن تۇرىپ كيىمىن الدى كيىپ،
شاھيزادا عاشىق وتقا تۇرعان كۇيىپ.
جانىنا جاقىنداسىپ كەلگەننەن سوڭ
بەتىنەن حانىشانىڭ الدى ءسۇيىپ.

موينىنا شاھيزادا قولىن سالدى،
بەتىنەن قۋانعاننان ءسۇيىپ الدى.
ــ سەنى تاستاپ كەتپەيمىن ەشبىر جاققا
كويلەگىمدى بەرشى! ــ دەپ جالىنادى.

قىز جالىندى كويلەگىم بەرسەڭشى دەپ،
جالىنعان كادىرىمدى كورسەكشى دەپ.
ماعۇرىق شاھ قۇستان قايتىپ كەلگەننەن سوڭ
قيدىرىپ نەكەھايىڭدى الساڭشى دەپ.

حانىشا وسىلايشا جالىندى كوپ،
بەرمەسكە شاھيزادا بەكىندى بەك.
«عاشىقپىن جالعىز ساعان كۇيىپ ـ جانعان
كويلەكتى قايتىپ ساعان بەرەمىن؟» دەپ.

ەكەۋى وسىلاي دەپ سويلەسەدى،
كويلەكتىڭ جايىن ايتىپ كەڭەسەدى.
جالىنىپ شامشابانۋ سۇرانادى
كويلەكتى سۇراعانمەن بەرمەس ەدى.

ماعۇرىق شاھ وسى كەزدە جەتىپ كەلدى،
كەلگەنىن شامشابانۋ كوزى كوردى.
وسىنداي ءبىر ادامعا كەز بولدىم دەپ
جالىنىپ قۇتقارۋدى تىلەيدى ەندى.

شامشاعا ماعۇرىق شاھ جاۋاپ بەردى،
«ءبىر جىلداي مىناۋ سىزگە عاشىق ەدى.
كەز بولدىڭ پەريزاتىم ادامزاتقا
قىلمايسىڭ نەگە بۇعان شۇكىر دەيدى.
پەريزات، قىلساڭىزشى بۇعان شۇكىر،
تيمەيمىن دەپ وسىعان قىلما پىكىر.
تۇتىڭىز حاق بۇيىرىعىن ءسوزىن كۇتىپ
پاتشامەن بۇرىن قاشان جولىقتىڭ ءبىر.»

وتىردى شامشابانۋ ءسوزىن ءتۇيىپ،
وتىردى امالى جوق سوزگە كۇيىپ.
سەن كىمگە بۇدان باسقا تيەسىڭ دەپ
تاستادى ماعۇرىق شاھ نەكە قيىپ.

شاھيزادا ماعۇرىق شاھقا سويلەدى ءسوز،
ــ شامشاعا قۇداي ايداپ كەلتىردى كەز.
يا، اتا ەندى ماعان رۇقسات بەرسەڭ
ديدارىن اتا ـ انامنىڭ كورسەم ـ اۋ تەز.

شامشاعا جانىنداعى اقىل سالدى،
ــ ايتايىن سىزگە ءبىر ءسوز ەندى تاعى...

بۇل جەردەن سەنى الىپ ۇيگە بارسام،
ايرىلعان اتا ـ انادان مەن ءبىر سارساڭ.
اتا ـ انا ءجۇزىن كورىپ رۇقسات الىپ
توي جاساپ ۇلى جيىن سەنى السام.

قالام الدىم قولىما ءسوز سالعالى،
شىعامىن تاماشاعا كوز سالعالى.
ــ كورەيىن اتا ـ انامنىڭ نۇرلى ءجۇزىن
ۇناتساڭ بۇل سوزىمدى سەن بارعالى.
ەكەۋىن ماعۇرىق شاھ كيىندىردى،
جيھانشانىڭ كوڭىلىن ءسۇيىندىردى.
كويلەگىن ءوز بويىڭنان شىعارما دەپ
ءمانىسىن تولىق ايتىپ ۇعىندىردى.

كويلەگىن بەرە كورمە ولگەنىڭشە،
كوڭىلىڭ بۇعان ابدەن سەنگەنىڭشە.
كويلەگى قولعا تيسە كەتەر قاشىپ
وزىنەن بالا كورىپ سۇيگەنىڭشە.

بۇل جەردەن اۋەل بارساڭ ەلگە دەدى،
كويلەگىن بالا تاپپاي بەرمە دەدى.
كويلەكتەن قاپەلىمدە ايىرىلىپ قاپ
ولگەنشە قاتتى قايعى كورمە دەدى.

ءناسيحات شاھيزاداعا بەردى قانشا،
(قور بولماس شالدىڭ ءسوزىن ۇقسا پاتشا).
ماعۇرىق شاھپەن ەكەۋى قوش ايتىسىپ
جونەلدى شاھزادا مەن ەندى شامشا.

شامشا ايتتى شاھيزاداعا: ــ ەلىڭ قايدا؟
بۇدان بىلاي باراتىن جەرىڭ قايدا؟
وسى ارادا تۇرعاندا ابدەن بولجاپ
الايىق جەردى بايقاپ وسىندايدا.

شاھيزادا ايتتى:
ــ شاھارىم كۇن شىعىستا،
ايتا السام جەردى بولجاپ وسى تۇستا.
شامشا ايتتى:
ــ شاھيزادا كوزىڭ جۇم دا
ماعان ءمىنىپ موينىمنان مىقتاپ ۇستا.

شاھيزادا ارقاسىنا الدى ءمىنىپ،
وتىردى مىقتاپ ۇستاپ كوزىن جۇمىپ.
كوتەرىپ جيھانشانى شامشابانۋ
جونەلدى كوككە بيىك ۇشىپ شىعىپ.

پەريزات وسىلايشا ۇشىپتى كوپ،
شاھيزادا مىقتاپ ۇستاپ جابىستى بەك.
ءبىر شاقتا زەڭگىر كوككە شىعىپ تۇرىپ
سۇرادى: «ەلىڭ قايسى، كوزىڭدى اش!» ـ دەپ.

اش دەگەن سوڭ شاھيزادا اشتى كوزىن،
اسپان ـ كوكتەن وسىلاي كوردى ءوزىن.
كورسەتتى كابىل شاھار بۇل تۇرعان دەپ
بولجادى بايقاپ ابدەن جەردىڭ ءجۇزىن.

كورسەتتى وسى ارا دەپ شاھار ءۇستى،
كورگەن سوڭ شامشابانۋ شاھارگە ۇشتى.
تاڭەرتەڭ ماعۇرىق شاھتان ۇشقان بويى
ءتۇس ۋاعىندا كابىلگە كەلىپ ءتۇستى.

وتىردى اناداي ءبىر جەرگە ءتۇسىپ،
جەتكىزدى شامشابانۋ الىپ ۇشىپ.
كۇن ىستىعى باستارىنان وتكەننەن سوڭ
وتىردى قىزدىڭ شىتىن بۇركەنىسىپ.
ەستىگەن بۇل حيكايات ءسوزىمدى ۇقسىن،
بالاسىن قايعىمەنەن پاتشا ۇمىتسىن.
اكەسى جيھانشانىڭ تامۇز پاتشا
اڭ اۋلاپ ساحاراعا ەندى شىقسىن.

اڭ اۋلاپ ساحاراعا پاتشا كەلدى،
بار قۇداي پاتشاعا دا تىلەك بەردى.
اڭ اۋلاپ ساحارادا جۇرگەنىندە
الىستان ءبىر قارايعان نارسە كوردى.

جىبەردى ءبىر قوسشىسىن وعان بار دەپ،
قارايعان يەن دالادا نەتكەن جان دەپ.
وتىرعان ايدالادا نە قىلعان جان
تەز بارىپ سول ادامنان حابار ال دەپ.

شاپقىلاپ قۇل جونەلدى اتىن جاناپ،
جونەلدى مىنگەن اتىن تەز قامشىلاپ.
جاقىنداپ جيھانشاعا كەلگەننەن سوڭ
جۇگىردى اتتان تۇسە قۇل تانىپ قاپ.

اياعىن شاھزادانىڭ قۇشتى بارىپ،
كورىستى شاھزادامەن تۇرا سالىپ.
بولعان سوڭ امانداسىپ قايتا اتتانىپ
پاتشاعا حابار قىلدى شاۋىپ بارىپ.

اكەسى مۇنى ەستىپ قۋاندى كوپ،
جاراتقان مىڭ شۇكىرلىك قۇدايىم دەپ.
جىلايدى قۋانعاننان تامۇز پاتشا
سارعايعان جالعىزى ءۇشىن زار ـ ۋايىم جەپ.

پاتشاسى ەستىگەن سوڭ كەلدى جەتىپ،
قالىپتى جىلاعاندا ەسى كەتىپ.
ەگىلىپ جيھانشانى قۇشاقتادى
اينالايىن، قاراعىم، جالعىزىم دەپ.

قۋانعاننان ول قۇلىن ازات قىلدى،
ءبىر ەلگە الگى قۇلدى تورە قىلدى.
پاتشاسى استىنداعى ات ـ كيىمىن
بارلىعىن ءشۇيىنشى دەپ قۇلعا بەردى.

پاتشا دا قۋانعاننان زار ەڭىرەدى،
جاراتقان مىڭ شۇكىرلىك قۇداي دەدى.
ءبىر ادام شەشەسىنە حابار ايتىپ
شەشەسى زار ەڭىرەپ ول دا كەلدى.

شەشەسى كورگەن جەردەن بارىپ قۇشتى،
بالاسىن باۋىرىنا كەلىپ قىستى.
ــ قاراعىم، اينالايىن جالعىزىم! ــ دەپ
ەڭىرەپ بالاسىنىڭ موينىن قۇشتى.

ەڭىرەپ بوزداپ ءبارى زار قىلادى،
شامشا مەن جيھانشا دا زار جىلادى.
كورىستى ەل ـ جۇرتىمەن قويداي شۋلاپ
شاھارعا كەلىپ كىردى بارشالارى.
سۇرادى جيھانشانىڭ ولار حالىن،
شاھيزادا كورگەنىنىڭ ايتتى ءبارىن.
نە كورگەن بەينەتتەرىن ايتقاننان سوڭ
ايتادى شامشابانۋ قىزدىڭ جايىن.

پاتشا قىرىق كۇندەي قىلدى تويدى،
اكەلىپ ءتورت تۇلىكتەن مالدى سويدى.
اياماي جالعىزى ءۇشىن شاشتى مۇلكىن
ويلاعان جالعىزىم دەپ ءاربىر ويدى.

توي قىلدى سويىپ مالدى ەسەپسىز كوپ،
شامشانى بالاما الىپ بەرەمىن دەپ.
كەلىنىم مەن بالامنىڭ قىزىقتارىن
ولگەنىمشە كوزىممەن كورەمىن دەپ.

كوبىنە جاماعاتتىڭ قىلدى سيدى،
كوزىنىڭ زار جىلاعان جاسىن تيدى.
توي وتكەنشە ءبىر ساراي جاساتۋعا
شاھيزادا ۇستالاردىڭ ءبارىن جيدى.

بارلىعىن شەبەرلەردىڭ جيدى تامام،
شاھاردا باردى ـ جوقتى، جاقسى ـ جامان.
شامشاعا ءبىر سارايدى جاساڭدار دەپ
بۇيىردى بارشاسىنا شاھيزادام.

جاسادى ءبىر سارايدى جينالىپ كوپ،
جاھازدى تالاي اسىل سيعا الىپ كەپ.
كۋچەكتىڭ* ءىش سىرتىنا سالدى ورنەك
قورعانى دا ءمارماردان تۇردى الىپ بوپ.

سوقتىردى ۇستالارعا تەمىر ساندىق،
بارىنە شەبەرلەردىڭ قىلىپ جارلىق.
ويدىرىپ ءمارمار تاسقا سالدى ونى
جاماعات بۇل دا بولسا ونەر بارلىق.

كويلەكتى سول ساندىققا قويدى سالىپ،
ساندىقتى ويعان تاسقا قويدى اپارىپ.
ۇستالار قىرىق كۇندە جاساپ بولىپ
شامشانى سول كۋچەككە كەلەدى الىپ.

ىشىنە ول كۋچەكتىڭ شامشا باردى،
كويلەكتىڭ كىرگەن جەردەن ءيسىن الدى.
قولىمەن تاس تەمىردى تالقان قىلىپ
الدى دا ءوز كويلەگىن كيىپ الدى.

شامشامەنەن ويناۋدى كوڭىلىنە العان،
شاھيزادا كۋچەككە ەندى بارعان.
شاھيزادا كۋچەككە كەلىپ كىرسە
شامشانى كويلەك كيگەن كوزى شالعان.

شامشانى كويلەك كيگەن كوزى كوردى،
بولعانىن ءبىر سۇمدىقتىڭ انىق ءبىلدى.
كويلەگىن كيىپ الىپ جوعارى وتىر
قايعىرىپ شاھيزادا ءبىراز تۇردى:
ــ داريعا، راقىم قىل، قالقام، ماعان،
نەشە جىل عاشىق بولىپ كۇيدىم ساعان.
قولىمنان عاشىق جارىم كەتىپ قالساڭ
كەز قىلار ءبىر كۇيىككە حاق تاعالام.

قىز ايتتى: ــ اي، سۇلتانىم، ءسوزىم تىڭدا،
كەتپە دەپ مەنى قازىر اۋرە قىلما.
رۇقسات اتا ـ انامنان الامىن دەپ
جانىنان ماعۇرىق شاھتىڭ كەلدىڭ مۇندا.

ءبىز كەلدىك ماعۇرىق شاھتان وسى جاققا،
اتا ـ اناڭ ماعلۇم بولدى جاماعاتقا.
مۇراتقا سول ارادا جەتكەن بولساق
مەن داعى كەتپەس ەدىم ەشبىر جاققا.

رۇقسات بەرگەنىمەن اتاڭ ساعان،
بەرگەن جوق ماعان رۇقسات اتا ـ انام.
رۇقسات اتا ـ انامنان الىپ بارىپ
سونان سوڭ قوسىلايىن مەن دە ساعان.

الايىن مەن دە رۇقسات بارلەرىنەن،
اتا ـ انا قۇتىلايىن كارلەرىنەن.
تابىڭىز ەگەر مەنى ىزدەسەڭىز
حاليفا گاۋھار نەگىن شاھارىنەن.

سونى ايتىپ شامشابانۋ كەتتى ۇشىپ،
قالىپتى شاھيزادا جەردى قۇشىپ.
«قوش تۇر!» دەپ شامشابانۋ ۇشقان كەزدە
قالىپتى شاھيزادا تالىپ ءتۇسىپ.

«اھ» دەگەن داۋىستى ەستىپ قۇلدار تۇردى،
تىك تۇرىپ پاتشاسىنا سالەم بەردى.
شاھزادا ەستەن تانىپ جاتىر دەسىپ
كەلدى دە اكەسىنە حابار بەردى.

پاتشا مۇنى ەستىپ جۇگىرەدى،
تالعانىن بالاسىنىڭ كوزى كوردى.
قاشقانىن پەريزاتتىڭ بىلگەننەن سوڭ
ءبىر قۇلدى ەل ـ جۇرتىنا جىبەرەدى.

ويلايدى شامشابانۋ كەتكەن ەكەن،
كوزىنە قاندى جاسىن توككەن ەكەن.
جاسىنان اۋرە قىلعان جاپپار قۇداي
باسىنا ءبىر ميحىنات جەككەن ەكەن.

سۋ بۇرىككەن سوڭ بالاسى كوزىن اشتى،
زار جىلاپ بارشالارىن قايعى باستى.
ەسىن جيىپ العان سوڭ زار جىلايدى
كوزىنەن مارجانداي عىپ توگىپ جاستى.

شاھيزادا شامشانى ايتىپ ەڭىرەدى زار،
بەرەگور ءوزىڭ مادەت پارۋارديگار.
جالعىز بۇل ءسوزدى ايتىپ زارلانعان سوڭ
كەڭ دۇنيە پاتشاعا كورىندى تار.
پاتشا ايتتى:
ــ ءيا، بالام، سابىر ايلا،
نەمەنە جىلاعانمەن تۇسەر پايدا.
بەرسەم دە ءتاج ـ تاعىمدى اپەرەيىن
كوپ جىلاپ قايعىمەنەن بولما ارماندا.

بار بولسا ىزدەتەيىن بۇل جاھاندا،
حات جازىپ جىبەرەيىن ءاربىر حانعا.
جالعاننان ەلشى سالىپ سۇراتايىن
بار بولسا شاھارى ونىڭ وسى ماڭدا.

جۇباتتى وسىلاي دەپ جالعىز ۇلىن،
شاقىرتتى ودان شىعىپ كوپ ۇلىعىن.
بارىنەن ءۇش ءجۇز ىقىلىم* سۇراسادى
ەش ادام ەستىمەپتى بۇدان بۇرىن.

پاتشا ايتتى: ــ قىلىڭدار بۇعان ايلا،
ويلاڭدار بۇل اقىلدى وسىندايدا.
اقىلمەن ەبىن تاۋىپ توقتاتپاساق
قانشا ءسوز ايتقانىڭمەن بولماس پايدا.

بيلەر اتتى:
ــ ءبىر جىلعا كەڭلىك بەرسىن،
جان ـ جاقتان كوپ ادامدار ىزدەپ كەلسىن.
تابىلار قالىڭ ادام ىزدەگەن سوڭ
ازىراق سابىر قىلىپ تىلگە كونسىن.
نە قىلساق تا سول قىزدى اپەرەمىز،
بەرسەك تە قانشا نارسە اكەلەمىز.
تابىلماسا قاسىنا قىرىق قىز قويىپ
اينالدىرىپ سونىمەن ماپەلەرمىز.

بارلىعى وسىلايشا قىلدى كەڭەس،
وسىنداي قايلا ىستەمەي تۇرار ەمەس.
قىرىق جاريا، ەكى ءجۇز سۇلۋ قىزعا
اينالسا شامشابانۋ ويعا كەلمەس.

جينالىپ جيھانشاعا كەلدى ءبارى،
سارعايعان شاھيزادانىڭ ءوڭى سارى.
كەڭەسىپ اقىل قىلعان الگى ءسوزدى
ايتادى جيھانشاعا بارشالارى.

ــ اي، جيھانشا، تۇراتۇر سابىر قىلىپ،
ءبىز تابالىق ول قىزدى ىزدەپ ءجۇرىپ.
قىرىق جاريا، ەكى ءجۇز قىز ءبىز قويالىق
تۇرابەر سولارمەنەن ويناپ ـ كۇلىپ.

بۇلايشا جيھانشاعا اقىل قىلدى،
قىرىق جاريا، ەكى ءجۇز قىز مۇندا تۇردى.
كوڭىلى جايلانبادى جيھانشانىڭ
قىلسا دا قىزدار ويىن نەشە ءتۇرلى.

شاھيزادا عاشىق ءۇشىن قايعى جەگەن،
پاندەگە بەينەت دەگەن الدە نەدەن.
پاتشانىڭ ءبىر دۇشپانى يندستاندا
بار ەكەن مىقتى پاتشا كاعال دەگەن.

جاۋلاسقان تامۇز پاتشا باستابىندا،
قۋىپتى دۇشپاندارىن قاشقانىندا.
يندستانعا كوپ عاسكەر جيناپ بارىپ
اكەسىن ءولتىرىپتى جاس شاعىندا.

جاس بالا كاعال ەندى ەرجەتىپتى،
وزىنە قانشا ادام سەلبەسىپتى.
عاسكەر جيىپ اكەسىنىڭ قانىن ىزدەپ
تامۇزعا حابار سالىپ تەڭلەسىپتى.

تامۇزعا كاعال ەندى حابار سالدى،
ءۇش ءجۇز مىڭ اسكەرمەنەن قارسى باردى.
ايتپادى جيھانشاعا جاۋ كەلگەنىن
عاسكەر كەتتى، جيھانشا ۇيدە قالدى.

جيھانشا شەشەسىنە: ــ
انا، ــ دەدى، ــ 
كورىنبەس مەنىڭ اكەم كانە؟ ــ دەدى.
اناسى ايتتى:
ــ اكەڭىز سوعىسۋعا
دۇشپانعا قارسى كەتتى جانە، ــ دەدى.

بالاسى ايتتى:
ــ ەستىگىن ھاي ـ ھاي، انام،
اكەم ونى ايتپادى نەگە ماعان؟
جاننىڭ ءبارى سوعىسقا كەتكەن بولسا
سوڭدارىنان سوعىسقا مەن دە بارام.

كەپتە دەپ كوپ جالىندى مۇڭدى اناسى،
تيىلماي جىلاعاندا كوزدەن جاسى.
ەكى ءجۇز كىسىمەنەن كەتتى ءجۇرىپ
بۇل داعى ءبىر اللانىڭ ەر داناسى.

ءبىر كۇنى بۇلار جاتتى ايدالادا،
كوڭىلى تولعان ۋايىم وي ساناعا.
جونەلىپ ءجۇرىپ كەتتى ءتۇن بولعان سوڭ
قاراماي ەل ـ جۇرتى مەن اتا ـ اناعا.

جونەلدى شاھيزادا جەكە قاشىپ،
سارعايعان زاعىپىرانداي ءتۇسى قاشىپ.
تاۋەكەل دەپ بەت قويدى جاپان تۇزگە
جاھاننان ىزدەگەنى شامشا عاشىق.

تاڭ اتا ورنىنان اسكەر تۇردى،
ورنىندا شاھيزادا جوق، كوزى كوردى.
قانشا ىزدەپ تاپپاعان سوڭ بۇلار بارىپ
پاتشاعا دالاداعى حابار بەردى.

پاتشا زار جىلادى مۇنى ەستىپ،
اۋىردى قايعىمەنەن ەسى كەتىپ.
اتقا ءمىنىپ بالامدى ىزدەيىن دەپ
سال قىلدى كوپ ادامدى اۋرە ەتىپ.
جينالدى پاتشاعا ۋازىرلەرى،
عاسكەردەگى ءبي، تورە بارشالارى.
پاتشادان جالبارىنىپ تىلەيدى كەپ:
«كەتپە، ــ دەپ، ــ جاۋدى باستاپ» جاننىڭ ءبارى.

بۇل جەردە پاتشا تۇردى سابىر قىلىپ،
سوعىستى ەكى عاسكەر مايدان قۇرىپ.
جاساعان بۇلار جاققا قۋات بەرىپ
دۇشپاننىڭ عاسكەرلەرىن سالدى قىرىپ.

جەرىنە جەڭىلگەن سوڭ دۇشپان قاشتى،
لاشكەرى كەپ تامۇزدىڭ مۇنى باستى.
پاتشا ۇيگە قايتىپ ورالعان سوڭ
قاراتىپ ءار تاراپقا جارلىق شاشتى.

پاتشا مۇنى ىزدەتىن تۇرسىن جىلاي،
كوپ ەلشى شار تاراپقا ءجۇرسىن سۇراي.
اكەسى وسىلايشا تۇرا تۇرسىن
سويلەيىن جيھانشادان سودان بىلاي.

جيھانشا وسى ءتۇنى قاشىپ كەتتى،
ءبىر قۇداي شاھيزادانى اۋرە ەتتى.
نەشە كۇن ايدالاعا جالعىز ءجۇرىپ
ءبىر كۇنى ءبىر شاھارعا كەلىپ جەتتى.

باعداتتىڭ شاھارىنا كەلىپ كىردى،
ون جەتى كۇن شاھاردى كورىپ تۇردى.
«قالانى گاۋھار نەگىن كوردىڭ بە» دەپ
بارىنەن ساۋداگەردىڭ سۇراستىردى.

مىسىرعا ودان ءوتىپ تاعى باردى،
شاھاردىڭ بارلىعىنا حابار سالدى.
بىلمەيدى بۇل قالانى ەشبىر ادام
اتىنا ەستىگەن جان قايران قالدى.

ودان شىعىپ بارىپتى كاعىباعا،
جوق شاھا ىزدەگەنمەن تابىلارما؟!
سۇرادى بارشاسىنان تاۋاپ قىلعان
بىلە الماي قايران بولدى شاھيزادا.

ويلايدى ماعۇرىق شاھقا بارايىن دەپ،
مۇنى قويىپ سول جاقتان قارايىن دەپ.
ماعۇرىق شاھتىڭ قاسىنا بارعاننان سوڭ
ءبىر حابار سول ارادان الايىن دەپ.

ياماننىڭ ودان باردى شاھارىنا،
شاھاردىڭ سۇراۋ سالدى ادامىنا.
جىلايدى شاھيزادا بەك «اھ»بۇرىپ
قۇدايدىڭ جولىقتىم دەپ قاھارىنا.

ياماننان ناھارۋانعا ءجۇرىپ كەتتى،
جەتكەنشە ەكى جىلداي ۋاقىت ءوتتى.
كەرۋەنمەن جولداس بولىپ ەكى جىلداي
ناھارۋان شارىسىنە بارىپ جەتتى.
سۇرادى سول شاھاردىڭ بارىنەن دە،
ۇلى ـ كىشى جاماعات كارىدەن دە.
ءبىر ادام كوشە كەزىپ ايعايلايدى
دەلدالدىڭ جۇرتقا تانىس انىمەن دە.

ءبىر كۇنى باياعداي ايعاي سالدى،
مۇنى ەستىپ شاھيزادا جاقىن باردى.
ــ قوجاعا قىزمەت قىلسا جالعىز ساعات
ەڭبەگىنە مىڭ التىن ءدىلدا الادى!

جيھانشا ايتتى: ــ قىزمەتىڭ مەن قىلايىن،
جۇمىسىڭ بولسا دا اۋىر مەن شيدايىن.
مىڭ التىندى قولىما بەرسەڭ ساناپ
سوزىمدە ۋاعدا قىلعان تۇرام دايىن.

ۇيىنە پەرزەنت قوجا الىپ باردى،
قوينىنا ءبىر سۇلۋ قىز تاعى سالدى.
قىزمەتىڭدى بۇيىرعان ىستەيمىن دەپ
مىڭ التىندى جيھانشا قولىنا الدى.

جۇرەگىن جيھانشانىڭ قايعى الادى،
تۇندەگى سۇلۋ قىزعا قارامادى.
تاڭەرتەڭ ەرتە تۇرىپ شاھيزادا
شامشانىڭ قايعىسىنان زارلانادى.

اكەلدى باياعىداي ءۇش ـ ءتورت اتتى.
وتكىزدى جول ورتادا ءۇش ساعاتتى.
سول تاۋدىڭ ەتەگىندە اتتى سويىپ،
كەۋدەگە شاھيزادا كىرىپ جاتتى.

ولار ايتتى: ــ قان بولار كيىمىڭ شەش،
كيىمىن شاھيزادا شەشپەيدى ەش.
ۇيرەنگەن ات توسىنە كىرىپ الدى
بولسادا نەندەي حاۋىپ بىعار ەمەس.

ءبىر كەزدە قۇستار الىپ تاۋ باسىنا،
بيىككە الىپ شىعىپ بارماسىن با؟!
شاھيزادا ول كەۋدەدەن شىعىپ الىپ
قارادى جەردە تۇرعان قوجاسىنا.

ــ قۇلات دەپ جاۋھار تاستى قوجا ايتادى،
جيھانشا ول قوجاعا ءسوز ايتادى.
ــ بۇل قياعا سەن الداپ كەتىپ ەدىڭ
جاۋھاردى قۇلاتپايمىن دەپ ايتادى.

سويلەديدى ءوز قىلعانىن اۋەل باستان،
وتىردى لاقتىرماستان جاۋھار تاستان.
قوجا پەرزەنت جالىندى جەردە تۇرىپ
جونەلدى شاھيزادا قاراماستان.

اۋەلدە سەن ءبىر ايلا قىلدىڭ دەدى،
مەن قيانىڭ باسىندا تۇردىم دەدى.
وسىنى ايتىپ قوجانى تاستادى دا
تۇسەتىن جەرگە قاراي جۇرە بەردى.
ول جەردەن دومالاپ كەپ تاعى دا ۇشتى،
كوپ كورگەن ميحاناتپەن ءار ـ ءبىر ءىستى.
ءۇستى ـ باسى تاعى دا سام ـ سام بولىپ
نەشە ءتۇرلى پالەمەن جەرگە ءتۇستى.

ەسىن جيىپ العان سوڭ تاعى ءجۇردى،
ميحىناتپەن وسىلار ءومىر ءسۇردى.
شاھارعا ءوزى كورگەن بارىپ جەتىپ
الدىنا ماعۇرىق شاھتىڭ كەلىپ كىردى.

ماعۇرىق شاھ بۇل كەلىستى عاجاپ كوردى،
جيھانشا قول قۋسىرىپ سالەم بەردى.
ــ شامشادان ايرىلعانداي كەلدىڭ نەعىپ
ءجۇرمىسىڭ امان ـ ەسەن بالام؟ ــ دەدى.

جىلادى شاھيزادا زارىن ايتىپ،
مۇڭىنىڭ ىشىندەگى ءبارىن ايتىپ.
شامشانىڭ قاشىپ كەتكەن جەرىن ىزدەپ
ەي، تاقسىر، سىزگە جىلاپ كەلدىم قايتىپ.

ۋا، داريعا نەتەيىن،
تۇرمادى شامشا قولىما،
مەن عارىپتىڭ سورىنا.
گاۋھار نەگىن جەرىم دەپ،
پەرى جۇرتى ەلىم دەپ،
مەنى سالدى جولىنا.
قولدان ۇشقان سۇڭقارىم،
ەندى قايتىپ قونارما.
جەرىن ىزدەپ قالعانىڭ،
تابار كونىم بولارما؟

ميحىنات كوردىم نەشە جىل
عاشىق بولعان جار ءۇشىن،
ەكى جىل تۇردىم قاسىڭدا،
جۇرەكتە قايعى بار ءۇشىن.
سىرىن ايتتىڭ شامشانىڭ،
بىزدەي عارىپ بالا ءۇشىن.

شامشاعا مەن عاشىق ەم،
كويلەگىن الىپ قاشىم ەم.
زورلىقپەنەن كوندىرىپ،
نەكە قيىپ قوسىپ ەڭ.
اتامنان رۇقسات الام دەپ،
ەل ـ جۇرتىما بارام دەپ،
رۇقسات الىپ كەتىپ ەم.
اتا ـ اناما بارىپ ەم،
التىن ساراي سالىپ ەم.
شامشانىڭ قانات كويلەگىن
قويىنىما تىعىپ الىپ ەم،
تەمىردەن ساندىق جاساتىپ،
ءمار ـ ءمار تاستى قاشاتىپ،
بەرىك دەپ سوعان سالىپ ەم.

سارايعا شامشى كىرۋمەن،
كويلەگىن الىپ كيىنگەن،
كىرگەندە ۇيگە مەن كوردىم،
كەتۋ ابدەن تۇيىنگەن.

كەتەرىن كورە اڭعاردىم،
جالىندىم دا جالباردىم.
بەكەر بولدى ـ اۋ، شىركىن ـ اي،
تەمىر مەن تاسقا سالعانىم.

شامشا ايتتى ماعان:
ــ قاراڭ دەپ،
ەلىمە مەن دە بارام دەپ،
مەن دە سەندەي ءوزىمنىڭ
اتامنان رۇقسات الام دەپ.
شىن عاشىق بولساڭ ماعان دەپ،
ىزدەپ تاپ مەنى ادام دەپ.
گاۋھار نەگىن قالام دەپ. ــ

شامشا كەتتى مەن قالدىم،
ەسىم بىلمەي ساندالدىم.
سىزدەن سەبەپ بولار دەپ
ءبارىن ويلاپ اڭعاردىم.

سىزگە كەلدىم جول باسىپ،
ازاپتى جولدى مول باسىپ.
تاۋدان قۇلاپ دومالاپ
جەمتىككە كىرىپ الجاسىپ.
ءبىر قايلانى قىلماساڭ،
قايعىمەنەن ولەرمىن،
تاعى قانشا قاسىرەت،
ۋا، داريعا، كورەرمىن؟!

شاھيزادا بۇل ءسوزدى ايتىپ زار ەڭىرەدى،
كوپ كورگەن ميحىناتپەن تالاي جەردى.
زارىنا جيھانشانىڭ جىلاپ ايتقان
ماعۇرى شاھ جىلاما دەپ جاۋاپ بەردى.

نە كورمەس تىرشىلىكتە بۇل عارىپ باس،
تيىلماس جىلاعانمەن كوزىڭنەن جاس.
حاليفا ايتتى: ــ ول ءوزى پەرى قىزى
ولارعا بۇيىم ەمەس تەمىر مەن تاس.

ولارعا تەمىر مەن تاس جۇندەي دەيدى،
بويىڭنان شىعارىپسىڭ بىلمەي دەيدى.
كويلەكتى ءوز بويىڭنان شىعارماساڭ
كەتپەۋشى ەد ءوز كويلەگىن كيمەي دەيدى.

نەمەنە امال قانشا ايتىپ ـ ايتپاي،
مەكەنىن نەشە جىلداي ءجۇرسىڭ تاپپاي.
ءبىر شوشىپ وسى ارادان كەتكەن قىزدار
كەلمەدى سونان قايتىپ وسى جاققا ـ اي.

گاۋھار نەگىن قالانى بىلگەنىم جوق،
ءوزىم تۋىپ ول جەردى كورگەنىم جوق.
بىلمەسە سۇراعاندا كەلگەن قۇستار
ونداي شاھار قۇلاعىما تيگەنى جوق. ــ

جىل باسى بولعان كەزدە قۇستار كەلدى،
قۇستاردان سول شاھاردى سۇرايدى ەندى.
قۇستاردان ماعۇرىق شاھ سۇراپ ەدى
ءبارى دە بىلمەيمىز دەپ جاۋاپ بەردى.

شاھيزادا قايعىمەنەن جىلادى كەپ،
قالىڭ قۇستان ۇعا الماي ەشبىر دەرەك.
ماعۇرىق شاھقا جىلادى قايتا ـ قايتا
نە شارا ەندى بۇعان قىلايىن دەپ.

ماعۇرىق شاھ جيھانشاعا جاۋاپ بەردى:
ــ ورتانشىسى حاليفامىز شاھيباز دەدى.
حات جازىپ شاھيبازبا جىبەرەيىن
قايعىرما كوپ ۋايىم جەپ بالام، ــ دەدى.

ماعۇرىق شاھ شاھيبازعا جادى حاتتى:
ــ «تاپسىردىم سىزگە وسى اماناتتى.
بالام بولعان جان ەدى ءوزى ماعان
قىلعايسىز وسى ادامعا مارحاباتتى.

ىزدەگەن شامشابانۋ پەرى قىزى،
عاشىق بوپ سارپاڭ بولعان جازى ـ كۇزى.
شاھارىن بىلگەن بولساڭ مۇنى جەتكىز
ىزدەرسىڭ قۇرمەتتەسەڭ ءىنىڭىزدى!»
مىنگىزىپ جونەلدىردى ۇلكەن قۇسقا،
«مىقتى بول، ۇشقان كەزدە مىقتاپ ۇستا».
ماعۇرىق شاھ وسىنى ايتىپ دۇعا قىلدى
ءتاڭىرىم ساقتاسىن دەپ ءاربىر تۇستا.

اراسى شاھارىنىڭ التى ايلىق جەر،
جارانلار، جيھانشانىڭ قىزىعىن كور.
التى ايلىققا بارىپتى التى ـ اق كۇندە
جاراتقان قانداي قۇستى پارۋارديگار.

جالعىز قۇس شاھيزادانى الىپ ۇشتى،
اللانىڭ جاراتقانى قانداي كۇشتى.
التى ايلىققا التى كۇن ءۇشىپ جەتىپ
شاھيبازدىڭ شاھارىنا بارىپ ءتۇستى.

شاھيزادا شاھيبازعا سالەم بەردى،
الدىمەن ماعۇرىق شاھتىڭ حاتىن كوردى.
تاپسىرعا شاھيبازعا سالەم ايتىپ
حاتتاعى ءىنىسىنىڭ ءسوزىن كوردى.

ول حاتتا شاھيبازعا سالەم دەيدى،
بۇل بارعان قيماتتىك بالام دەيدى.
حاليفا ىزدەگەنى گاۋھار نەگىن
پەرىگە عاشىق بولعان ادام دەيدى.

پەرىدە عاشىق بولعان سۇلۋ قىزعا،
ول بارعان مارحابات ەت بالامىزعا.
ەگەردە ول شاھاردى بىلمەسەڭىز
جىبەرگىن تارال مالىك اعامىزعا.

وقىدى وسىلايشا جازعان حاتىن،
ەستىدى جيھانشانىڭ حيكاياتىن.
شاھيباز شاھزادا بەردى جاۋاپ:
«ءدال مۇنداي ەستىمەپ ەم شاھار اتىن».

سۇرادى قۇستارىنان شاھيباز تاعى،
قايتا اينالىپ قۇستاردىڭ كەلگەن شاعى.
بىلمەيدى قانشا كوپ قۇس ول شارىنى
اللانىڭ شاھيزاعا بەرگەن باعى.

جيىلعان سونشا قالىڭ قۇستار گۋلەي،
تاڭ قالدى گاۋھار نەگىن شارىن بىلمەي.
ۇلكەنى تارال مالىك حاليفانىڭ
باسىلماس ەندى كوڭىلى وعان جۇرمەي.

شاھيباز شاھيزاعا بەردى رۇقسات،
كوڭىلى شاھيزادانى كورمەيدى جات.
مىنگىزىپ ۇلكەن قۇسقا قويا بەردى
ۇلكەنىنە تارال مالىك جازىپ ءبىر حات.

ۇستىنە ۇلكەن قۇستىڭ پاتشا ءمىندى،
التى ايلىققا التى كۇندە بارىپ كىردى.
پاتشاعا تارال مالىك امانداسىپ
قولىنا شاھيبازدىڭ حاتىن بەردى.
قولىنا اپ شاھيبازدىڭ جازعان حاتىن،
تانىدى شاھيزادانىڭ اسىل زاتىن.
سول جەردە تارال مالىك جاۋاپ بەردى:
«مەن مۇنداي ەستىمەپپىن شاھار اتىن».

سويلەدى تارال مالىك جۇرگەن ءىزىن،
وتكىزگەن ساحارادا جاز بەن كۇزىن:
ــ سۇلەيمەن پايعامپارمەن جەلگە ءمىنىپ
كوپ كەزدىم بۇل دۇنيەدە جەردىڭ ءجۇزىن.

سۇلەيمەن وتكەننەن سوڭ جۇرگەنىم جوق،
سونان سوڭ قايتىپ جەلگە مىنگەنىم جوق.
بۇل شاھار سونان كەيىن جاسالماسا
شاھاردىڭ اتىن ەستىپ بىلگەنىم جوق.

سۇرايىن ءبارىن جيىپ قۇستار كەلسە،
شاھاردى ەگەر وسى قۇستار بىلسە.
مىنگىزىپ سەنى قۇسقا جەتكىزەيىن
ول قۇستار بىلەمىز دەپ حابار بەرسە.

سونىمەن تارال مالىك قۇسىن جيدى،
سوزدەرىن شاھيزادا ەستىپ ءبىلدى.
قۇستاردان تارال مالىك سۇراماق بوپ
شاھيزادا ايال قىلىپ سوندا تۇردى.

تارال مالىك باس قۇسى، كەۋدەسى ادام،
ءار ءتۇرلى جان جاراتقان اللا تاعالام.
جيىلىپ بارشا قۇستار كەلدى وسىندا،
پاتشاسىنىڭ جارلىعى جەتكەن زامان.

سۇرادى ول قۇستاردىڭ بارشاسىنان،
جينالعان ماجىلىسكە قانشاسىنان.
قالانىڭ تارال مالىك اتىن ايتىپ
سۇرادى ساناپ تۇرىپ قۇس باسىنان.

سۇرادى بارشاسىنان ءبىر ـ بىرلەپ باس،
دەيتۇعىن مارھى ارحان قۇستارعا باس.
سول بىلمەسە باسقاسى بىلمەيدى ەكەن
وسى قۇس كورگەن ەكەن كوپ عۇمىر جاس.

ول قۇس ايتتى:
ــ كوپ جاساپ كەلدىم دەدى،
دۇنيەدە تالاي جولعا ءجۇردىم دەدى.
ۇشقاندا بۇدان بىلاي ءبىر جىلدىق جول
دەگەن جەر ـ زاۋال عارىق كوردىم دەدى.

ياعوموس دەگەن ءبىر ادام مۇندا تۇرعان،
ياعوموستى نۇق پايعامپار پاتشا قىلعان.
بىلەدى سول جاقتاعى بار ماقلۇق
تۇرىپتى حاليفا بوپ نەشە جىلدان.

حاليفا اقساقالدى ياعوموس دەگەن،
حايۋاندى نەشە الۋان كوپ بيلەگەن.
حايۋان ءتورت اياقتى، قاناتتى قۇس
ءبارى دە سول ياعوموستان قورەك كورگەن.
بيلەگەن ايداعار مەن قانشا جىلان،
سۇراساڭ، ەگەر ءوزىڭ بارىپ مۇنان.
بىلمەسە ەگەر بۇلار جان بىلمەيدى
مۇنىمدى ءبىر وزىڭە كەڭەس قىلام.

ايتادى ارھى ارحان وسىلاي دەپ،
ءمانىسى زاۋال عارىق وسىنداي دەپ.
جەتكىز دەپ تاقسىر مەنى سول ادامعا
شاھيزادا حاليفاعا جالىندى كوپ.

مىنگىزدى شاھيزادانى ۇلكەن قۇسقا،
ءمىن داعى وسى قۇستان مىقتاپ ۇستا.
جونەلتتى شاھيزادانى دۇعا قىلىپ
ساقتاسىن ءتاڭىرىم دەپ ءاربىر تۇستا.

شاھيزادا قۇسقا ءمىنىپ ءجۇرىپ كەتتى،
اينالدى ون ەكى كۇن اسپان كوكتى.
ءبىر جىلدىق جولعا ۇشىپ ون ەكى كۇن
شاھيزادا ياعوموسقا بارىپ جەتتى.

ياعوموسقا وسىلاي جەتتى بارىپ،
تاپسىردى امانداسىپ حاتتى الىپ.
سويلەدى شاھيزادا اڭگىمەسىن
ءبارىن دە جازعان ەكەن حاتقا سالىپ.

ياعوموس ايتتى: ــ وسىنشا عۇمىر ءسۇردىم،
ماقلۇقتىڭ دۇنيەدە ءبارىن كوردىم.
بۇل شاھاردى، ءتىپتى ەستىپ، كورگەنىم جوق،
نەشە جىل پاتشا بولىپ مۇندا تۇردىم.

بۇل شاھار قۇلاعىما تيگەن ەمەس،
بۇل جەرگە ادام ۇعىلى جۇرگەن ەمەس.
سۇلەيمەن وسىندا كەپ كەتكەننەن سوڭ
ەش پاندا ودان كەيىن كەلگەن ەمەس.

قۇستاردان جاۋاپ بەردى سۇرايىن دەپ،
ءماجىلىس سوعان بولا قۇرايىن دەپ.
ءبىر حابار سول قۇستاردان بولاما دەپ
ويلادى پاتشا سابىر قىپ تۇرايىن دەپ.

جيھانشا قۇستى توسىپ وندا تۇردى،
بولعاندا قىس مەزگىلى قۇس جيىلدى.
بىلمەدى ەش قايسىسى ماقلۇحاتتىڭ
ىزدەگەنى پاتشانىڭ بەك قيىن ـ دى.

ماقلۇقتىڭ ءبىر جيىنى بولادى ەكەن،
ءبىر تاياق ياعوموس تىگىىپ قويادى ەكەن.
ارپا،بيداي، قان مەنەن ءسۇت توگىلىپ
قورقىپ ەك بارشا ماقلۇق تويادى ەكەن.

ايداھارلار ءسۇت ىشەر، قۇس بيداي جەر،
ارپا جەر ءتورت اياقتى ءشوپ جەيتىندەر.
ەت جەيتىن جىرتقىشتارى قان جەيدى ەكەن
ءارتۇرلى جان جاراتتى پارۋارديگار.
بارلىعى وسىلاردىڭ بىلمەدى ەش،
شاھاردىڭ تابىلماعى ءبىر قيىن ءىس.
ياعوموس الىپ باردى شاھيزادانى
بار ەكەن ءبىر ارادا كوپ پاتشا قۇس.

جيىنى مىڭ قۇس ەكەن وڭشەڭ شومبال،
مىڭ مارعان تۇرعان جەرى سول ەكەن ءدال.
مىڭ جىلدىق اربىرەۋى عۇمىر سۇرگەن،
ءارتۇرلى جان جاراتقان پارۋارديگار.

قۇستاردىڭ باسىن قوسىپ سۇرايدى كوپ،
شىقپادى ەشقايسىسى بىلەمىز دەپ.
جالعىز قۇس توپ ىشىنەن جاۋاپ بەردى
ــ ەستىپ ەم سول شاھاردى،كورمەدىم، ــ دەپ.

التى ايلىق جول جۇرگەنگە بۇدان بىلاي،
تابا الماي ول شاھاردى جۇرسەك سۇراي.
حالقىنىڭ باسى جىلان، كەۋدەسى ادام،
ءارتۇرلى جان جاراتقان جاپپار قۇداي.

زالقيا وسى جەردىڭ اتى دەيدى،
عاجايىپ جاراتىلعان حالقى دەيدى.
گاۋھاردان جاراتىلعان سونداي ءبىر تاۋ
ورناعان بۇل شارىگە جاقىن دەيدى.

وسى تاۋ كۇن تۇسكەندە وت بوپ جانار،
بۇل تاۋعا ماقلۇق قالاي جاقىن بارار.
ەگەردە وسى تاۋدان ارى وتسەڭ،
ءبىر قيىن ار جاعىندا ساحارا بار.

شەنىندە سونىڭ ورتا ءبىر قيا بار،
باسىندا سول توبەنىڭ ءبىر ۇيا بار.
تاۋىپتى سول ۇيادا انام مەنى
بەرەيىن تۇگەل ايتىپ قۇلاعىڭ سال.

باعىپتى اتا ـ انامىز سوندا ءبىزدى،
وتكىزدىك سول ۇيادا جاز بەن كۇزدى.
ءبىر كۇنى تاماق ىزدەپ اكەلەم دەپ
كەزىپتى اتا ـ انامىز جاپان ءتۇزدى.

كوپ جەردى تاماق ىزدەپ شارلاپ وتكەن،
تاۋىنا كۋاعليزىم بارىپ جەتكەن،
پەرىگە سول ارادا كەز بولىپ قاپ
شارىنە گاۋھار نەگىن الىپ كەتكەن.

شارىگە گاۋھار نەگىن الىپ بارعان،
ەكەۋىن تۇتقىن ەتىپ بايلاپ العان.
ــ بالاپانىم بار ەدى دەپ اسىراعان
پەرىگە اتا ـ انامىز كوپ جالبارعان.

پەرىلەر جىلاعانىن قابىل كورگەن،
ءۇش كۇن بايلاپ ەكەۋىن قويا بەرگەن.
بايلاۋدان اتا ـ انامىز حالاس بولىپ
ءدال جەتى كۇن دەگەندە بىزگە كەلگەن.
كورگەن سوڭ اتا ـ انانى ءبىز جىلادىق،
وسىنشا كەشىككەن سوڭ ءجون سۇرادىق.
ــ بالالارىم، پالەگە كەزىكتىك، ــ دەپ
بىزگە ايتتى اتا ـ انامىز اشىپ ــ جارىپ.

ول ۇيانى قورىققاننان تاستاپ كەتتىك،
ارادا نەشە ۇلكەن تاۋدان وتتىك.
پەرىدەن شوشىعاننان ونان قاشىپ
كەلدىك تە وسى ارانى مەكەن ەتتىك.

وسى قۇس وسىلاي دەپ جاۋاپ بەردى،
سويلەدى تاڭ عاجايىپ تالاي جەردى.
شاھيزادا بۇل حاباردى ەستىگەن سوڭ
تاعى دا ياعوموسقا جالباردى ەندى.

ــ جەتكىزسىن بۇل قۇسقا ايت ەندى مەنى،
كەز قىلدى ءتاڭىرى ماعان، تاقسىر، سەنى.
قۇدايعا شۇكىر قىلدى شاھيزادا
ءبىلىنىپ ىزدەپ جۇرگەن شاھار ءجونى.

ياعوموس شاھيزاداعا راقىم ەتتى،
جەتكىز دەپ الگى قۇسقا ءامىر ەتتى.
جيھانشا ءمىندى داعى الگى قۇسقا
قوشتاسىپ ياعوموسپەن ءجۇرىپ كەتتى.

شاھيزادا قۇسپەن ۇشىپ كەتتى بىرگە،
التى ايلىق جول ءجۇرىپتى التى كۇندە.
كۇن تۇسسە گاۋھار تاۋى وت بوپ جانىپ
كۇن باتسا قاراڭعى بوپ قالار مۇلدە.

قۇس ءمىنىپ پاتشا كەزدى ءاربىر جەردى،
عاجايىپ كوپ ماقلۇقتىڭ ءبارىن كوردى.
ەكى ايلىق جەرگە جانە ەكى كۇن ۇشىپ
ۇياعا قياداعى الىپ كەلدى.

الگى قۇس قايتام دەدى وسى جەردەن،
قورقامىن بۇدان بىلاي پەرىلەردەن.
تىم بولماسا كۋاعليزىمعا جەتكىزسەڭ دەپ
جالىندى شاھيزادا تۇرعان جەردەن.

قۇس تاعى جالىنعان سوڭ الىپ ۇشتى،
اللانىڭ قۇدىرەتى قانداي كۇشتى.
ەكى ايلىق جەرگە جانە ەكى كۇن ۇشىپ
ەتەگىنە كۋاعليزىمنىڭ بارىپ ءتۇستى.

ــ بۇل كۋاعليزىمنىڭ ار جاعىن پەرى دەيدى،
جۇرەتىن پەرىلەردىڭ جولى دەيدى.
قايتايىن پەرى كورمەي ءوز جەرىمە
ءوز كۇنىڭدى ءوزىڭ كور ەندى دەيدى.

سونى ايتىپ بۇل قۇس قايتتى امانداسىپ،
جونەلدى شاھيزادا تاۋدان اسىپ.
ءبىر جارىق ار جاعىندا كورىنگەن سوڭ
تۇسەدى سولاي قاراي قادام باسىپ.
مەدەندە اقىن از كۇن كۇتە تۇرسىن،
ءبىراز كۇن تۇز بەن سۋىن ىشە تۇرسىن.
شامشادان پەرى قىزى ءسوز قىلايىن
بۇل تاۋدان شاھيزادا تۇسە تۇرسىن.

سارايدان شامشابانۋ ۇشىپ كەتتى،
ارتىندا جيھانشانى قايعىلى ەتتى.
كابىلدەن قاشىپ شىعىپ ەلىنە كەپ
الدىنا اتاسىنىڭ بارىپ جەتتى.

ايتادى اتاسىنا كورگەندەرىن،
نەكە وقىپ ماعۇرىق شاھتىڭ بەرگەندىگىن.
ەلىنە شاھيزادا الىپ بارىپ
ءوزىنىڭ ونان قاشىپ كەلگەندىگىن.

ايتادى قوينىندا جاتپاعانىن،
توي قىلىپ شاھيزادانىڭ باپتاعانىن.
كويلەگىن كيىپ الىپ قاشارىندا
زار جىلاپ شاھيزادانىڭ قاقساعانىن.

زار جىلاپ عاشىقتىقتان ولسە كەرەك،
ءتىرى بولسا ءبىر ىزدەپ كەلسە كەرەك.
ەگەردە بۇل دۇنيەدە ءتىرى بولسا
ءبىر كەلىپ بۇل قالانى كورسە كەرەك.

ايتادى اتاسىنا سونىڭ ءبارىن،
ءوزىنىڭ نەشە ءتۇرلى كورگەندەرىن.
شاھىلاس پاتشا بۇل ءسوزدى ەستىگەن سوڭ
جينادى ديۋ مەنەن پەرىلەرىن.
ــ كورسەڭدەر جيھانشا دەگەن ادام،
الدىما اكەلىڭدەر تۋرا مەنىڭ.

شامشاقىز وسى كەزدە سارايدا ەكەن،
بۇل حابار كوپ پەرىگە تارايدى ەكەن.
جارلىعىن شاھىلاس پاتشا ەكى قىلماي
پەرىلەر دامىل كورمەي قارايدى ەكەن.

پەرىلەر وسىلايشا ىزدەپ تۇرسىن،
شاھيزادا تاۋدان ءتۇسىپ ەندى ءجۇرسىن.
پەرىلەر جيھانشانى تاۋىپ الىپ
قاي جاقتان كەلەسىڭ دەپ ءجونىن ءبىلسىن.

پەرىلەر ىزدەپ جۇرگەن جولىقتى كەز،
نەشە ايلىق جول باساتىن ءجۇرۋى تەز.
ــ نە ماقلۇقسىڭ، اتىڭ كىم، قايدا ءجۇرسىڭ؟
وسىلاي جيھانشادان سۇرايدى ءسوز.

شاھيزادا ايتتى: ــ ادامدۇر اتازاتىم،
سۇراساڭ جيھانشادۇر مەنىڭ اتىم.
گاۋھار نەگىن شاھارىن ىزدەيمىن دەپ
ايتادى ءوزى تارتقان ميحىناتىن.

پەرى ايتادى: ىزدەدىك سەنى دەدى،
شاھاردىڭ اناۋ جارىق ءجونى دەدى.
تالاپ ەتىپ پاتشامىز ىزدەتكەن سوڭ
اپارامىز پاتشاعا ەندى دەيدى.

شاھيزادا ايتتى: شاھارىڭ قانشا جەر دەپ،
اپارىپ پاتشاڭىزعا مەنى بەر دەپ.
جاپ ـ جارىق الدىمىزدىڭ ءبارى داعى
سۇرادى وسى جارىق نەمەنە دەپ.

ولار ايتتى: شاھاردىڭ جارىعى سول،
بۇل جەردەن گاۋھار نەگىن ءۇش ايلىق جول.
ءۇش ايلىق جەرگە دەيىن جارىق بولار
اسىل تاس شام ـ شىراقتاي شاھاردا مول.

پەرىگە شاھيزادا ەندى ءمىندى،
«جۇم» دەگەن سوڭ سول جەردە كوزىن جۇمدى.
گاۋھار نەگىن بولسا دا ءۇش ايلىق جول
جارىم ساعات ىشىندە بارىپ كىردى.

شاھاردىڭ سىرتىنا كەپ وتىردى ەندى،
پەرىلەر پاتشاعا حابار بەردى.
الدىنان قالىڭ پەرى قارسى اپ شىعىپ
ات، كيىم شاھيزاداعا اكەپ بەردى.

جونەلدى شاھيزادا اتقا ءمىنىپ،
ۇستىنە نەشە ءتۇرلى كيىم كيىپ.
سۇرادى شاھار جايىن پەرىلەردەن
ىشىنەن شاھيزادا بارىپ تۇرىپ.
شاھيزادا ايتتى: ــ بۇل شارىنى نەدەن سالعان،
شۇعىلاسى جارىق بوپ وتتاي جانعان.
ءۇش ايلىق جان ـ جاعىنا جەرگە دەيىن
تەپ ـ تەگىس شىققان كۇندەي جارىق بولعان.

پەرى ايتادى: بۇل شاھار ـ قىزىل جاقۇت،
ماڭايى شاھىلاستىڭ التىن تاحىت.
ءوزىنىڭ مىڭ جەتى ءجۇز بۇرىشى بار
ايتادى وسىلاي دەپ كەلە جاتىپ.

ءىنجۋ بار ءار بۇرىشىندا نەشە ءتۇرلى،
پەرىلەر وسىنداي عىپ سالعان مۇنى.
ۇستىندە ءار ءىنجۋدىڭ شام ـ شىراقتاي
قۇرىلعان ءبىر ـ ءبىر كۋچەك اسىل نۇرلى.

اينالاسى التىن، ءىنجۋ، كۇمىس شىنجىر،
ءۇش ايلىق جەر جارقىراپ بولادى نۇر.
پەرىلەر جارىعىمەن تۇندە كەزەر
سول ءۇشىن گاۋھار نەگىن تۇلعاسى دەر.

شاھارعا بۇل كەڭەسپەن كىردى بارىپ،
پاتشاعا سالەم بەرىپ تۇردى بارىپ.
ــ يا، بالام، امان ـ ەسەن كەلدىڭ بە؟ ــ دەپ
قاسىنا امانداستى شاقىرىپ اپ.

اكەلدى شاھيزاداعا ءتۇرلى تاعام،
نە كورمەس تىرشىلىكتەن عارىپ ادام.
پاتشاسى تاحتا وتىرىپ سۇرادى ءسوز،
سويلە دەپ حال ـ جايىڭدى ەندى، بالام.

جيھانشا شاھىلاستا ءسوز قوزعادى،
ىشىندە ايتىلماعان ءسوز قالمادى.
پاتشاعا ايتتى بارلىق اڭگىمەسىن
ايتقانىن جيھانشانىڭ جۇرت تىڭدادى.

سويلەدى شاھيزادا جۇرەك مۇڭىن،
نە ءتۇرلى جاقسى ـ جامان كورگەن كۇنىن.
بەينەتىن باستان كەشكەن ايتقاننان سوڭ
پاتشا دا مۇنى ەستىپ ءبىلدى ءجونىن.

پاتشا ايتتى:
ــ اپىرىن، بالام، ــ دەدى، ــ
جول بەرگەن حاق تاعالا ساعان، ــ دەدى، ــ
جىگىتتىكپەن كەلىپسىڭ وسى اراعا
بولماسىن ەندى كوڭىلىڭ الاڭ، ــ دەدى.

بۇل شاھار سۇلەيمەننەن سوڭ جاسالعان،
قۇدايىم سەنى تۋرا جولعا سالعان.
ءبارى دە سول ماقلۇقتىڭ كورگەن ەمەس
ەشبىرى بۇل قالانى بىلمەيدى ابدەن.

ءيا بالام، بولما قاپا ميحىنات كەتتى،
بۇل كۇندە ميحىنات كەتىپ راحات جەتتى.
كيگىزىپ شاھيزاداعا ءتۇرلى كيىم
ۇستىنە شامشابانۋ الىپ كەپتى.
ءبىر ـ ءبىرىن ەكى عاشىق بارىپ قۇشتى،
كورگەن سوڭ قالاي قىلسىن تاعات ءىستى.
ــ ءجۇزىڭدى، شامشا، قالقام، كوردىم بە؟ ــ دەپ
ءبيھوش بوپ شاھيزادا تالىپ ءتۇستى.

شاھيزادا سۋ سەپكەن سوڭ كوزىن اشتى،
عاشىعىن كورىپ بويدان قايعى قاشتى.
شامشامەن امانداسىپ ءازىل سوزبەن
ءسۇيىسىپ اق جۇزىنەن، قۇشاقتاستى.

شاھيزادا مۇڭىن ايتىپ تامام قىلدى،
سوزدەرىن باستان ـ اياق ەستىپ ءبىلدى.
كوڭىلىن شاھيزادانىڭ حوش قىلۋعا
ايتادى شامشابانۋ بۇل عازىلدى.
شامشانىڭ وي دۇنيەسىن ەستىپ بارىپ،
كوڭىلى جيھانشانىڭ ەندى تىندى.

شامشابانۋدىڭ عازالى

شامشابانۋ جىرلايدى،
كوڭىلىن بوتەن بۇرمايدى.
بۇل جەرگە كەلمەي شاھيزادام
كوڭىلىم قارار قىلمايدى.
عاشىقتىق دەگەن پالە ەدى،
كوڭىلگە قايعى سالادى.
ويلادىم ەلگە بارسام دەپ،
اتامنان رۇقسات السام دەپ،
ماعان عاشىق شاھيزادام
ەلىمنەن تاۋىپ الساڭ دەپ.
وسىلايشا وي قىلدىم، 
ءوز ەلىمە بارسام دەپ.
قىرىق كۇن قىزىق توي قىلدىڭ،
سول جەردە مەنى الام دەپ.
پاتشا ىزدەپ كەلسە دەپ،
بۇل جەردەن مەنى السا دەپ،
ويلاعان ويىم وسى ەدى.
قادىرلى سىزگە بولام دەپ،
ماعان ءبىر عاشىق پاتشام،
جيھاندى كەزىپ جۇرىپسىڭ،
بەينەتپەن ءومىر ءسۇرىپسىڭ.
حاق تاعالا بولىسىپ،
بۇل جەرگە كەلىپ تۇرىپسىڭ.
ەندى پاتشام قايعىرما،
كوپ وكپەلەپ ناز قىلما.
بۇل جەرگە ءوزىڭ كەلگەن سوڭ،
ءتاڭىرىم تىلەك بەرگەن سوڭ،
شۇكىر قىلساق نەتەدى،
دۇنيە جالعان وتەدى،
كەيىنگى كۇن جەتەدى.

عازالىن ايتىپ شامشا تامام قىلدى،
ءسوزلارىن شاھيزادا ەستىپ ءبىلدى.
قۋانىپ مىنا سوزگە شاھيزادا
اللاعا مىڭ مارتەبە شۇكىر قىلدى.

شاھيزادا وسىلايشا تۇرا تۇرسىن،
شامشامەن ساۋىق ـ سايران قۇرا تۇرسىن.
نەكەلەپ قىز ـ جىگىتتى ءبىر ـ بىرىنە
قىرىق كۇندەي پاتشا وندا ويىن قىلسىن.

شاقىرىپ پاتشا جۇرتىن قىلدى تويدى،
ەسەپسىز نەشە مىڭداپ مالدى سويدى.
توي ءبىتىپ شامشا مەنەن شاھيزادانى
ىشىنە التىن ساراي اكەپ قويدى.

شاھيزادا شامشامەنەن بىرگە جاتتى،
عاشىقتىڭ كوپ ىزدەگەن ءدامىن تاتتى.
قوسىلعان ىنتىزار بوپ ەكى عاشىق
الىپتى ءبىر ـ بىرىنەن شىن ءلاززاتتى.

قىزىقپەن بۇل ورتا دا ەكى اي ءوتتى،
تاعى دا شاھيزادا قايعى شەكتى.
جاۋدا قالعان جان اكەم نە بولدى دەپ
شاھيزادا قيالىمەن جۇدەپ كەتتى.

شاھيزادا بۇل قايعىعا كەتتى مەڭدەپ،
مويىنىنا العانداي بوپ قاسىرەت تەڭدەپ.
قايعىسىن شامشابانۋ كورگەننەن سوڭ
سۇرادى قايعىرعانىڭ نەمەنە دەپ.

شامشاعا سوندا ايتادى قايعى زارىن،
ساقتاعان كوڭىلىندەگى سىردىڭ ءبارىن.
ءوزىنىڭ جالعىز تۇندە قاشىپ كەتىپ
اكەسى جاۋ ىشىندە قالعان جايىن.
بۇل ءسوزدى شامشابانۋ ەستىپ ءبىلدى،
قايعىسىن شاھيزادانىڭ كوزى كوردى.
ءبىلدىرىپ قام ـ قايعىسىن شاھيزادانىڭ
باردى دا اكەسىنە حابار قىلدى.

مۇنى ەستىپ شاھىلاس پاتشا قىلدى جيىن،
كيگىزدى شاھيزاداعا قانشا كيىم.
جۇرتىنا جۇرگىزبەك بوپ حابار قىلدى
بولعان دەپ اكەڭىزدىڭ ءىسى قيىن.

جينادى شاھىلاس پاتشا پەرى زاتتى،
تامۇزعا سالەم جولداپ جازدى حاتتى.
ون مىڭ ديۋ، توقسان مىڭ پەرى بەرىپ
مىنگىزدى جيھانشاعا التىن تاحتى.

قىزمەتكە تاعى بەردى ءبىر مىڭ ەردى،
قۇرمەتتەپ سيلىق بەردى نە ءبىر ءتۇرلى.
بەرگەنى ءبىر شامشاعا مىڭ كانيزاك
ءار كۇڭگە ءجۇز ساندىققا جاساۋ قىلدى.

قۇل ـ كانيزاك بارىنە جاۋھار تاققان،
حانىشا شامشا قانداي نۇرعا باتقان.
كوتەرىپ شاھيزادانى ون مىڭ ديۋ
جونەلدى امانداسىپ پەرى جاقتان.

كوڭىلى مۇنداي بولعان شامشا قانداي،
ءسوزى بار سويلەگەندە شەكەر بالداي.
اق ءجۇزدى، الما مويىن، قيعاش قاباق،
ەتى بار قاراپ تۇرسا جاۋعان قارداي.

پاتشامەن حوش ايتىسىپ ۇشىپ كەتتى،
جەتكەنشە شامشامەنەن كەڭەس ەتتى.
پەرى ءمىنىپ شاھيزادا تاحقا وتىرىپ
ءتۇس بولماي ماعۇرىق شاھقا بارىپ جەتتى.

قوناق بوپ ول كۇن جاتتى، تاڭ دا اتتى،
قوش ايتىپ ماعۇرىق شاھقا جولعا تارتتى.
پەرىگە ءمىنىپ، التىن تاحقا وتىرىپ
جۋىقتاپ ءوز شارىنە كەلە جاتتى.

شاھيزادا ءوز شارىنە ۇشا تۇرسىن،
ءار كۇنى تۇز بەن سۋىن ىشە تۇرسىن.
اكەسى ۇيدە قالعان نە بولدى ەكەن
بۇل اقىت ودان داعى كەڭەس قۇرسىن.

ەلىنە كاعال پاتشا قاشىپ باردى،
قىرىلىپ، قان جوسا بوپ ساسىپ قالدى.
نەشە جىل ارالىقتا وتكەننەن سوڭ
تاعى دا ءوز ـ وزىنەن نامىستاندى.

تامۇزعا سوعىسۋعا حابار قىلدى،
عاسكەرمەن توعىز ءجۇز مىڭ قارسى باردى.
قان توگىستى ەكى قول ايانباستان
سوعىسىپ بىرنەشە كۇن مايدان سالدى.
عانيزار اتتى تامۇزدىڭ بالۋانى بار، 
قىلادى دۇشپانىنا دۇنيەنى تار.
دۇسپاندار ايلامەنەن شىنجىر تاستاپ
عانيزار بالۋاندى بايلاپ الار.

دۇسپاندار عانيزاردى بايلاپ الدى.
............
تامۇزدا شاريح دەيتىن عايار بار ـ دى.
سول شاريح امالمەنەن باردى داعى
بالۋاندى عانيزارداي ۇرلاپ الدى.

بۇل ىسكە كاعال پاتشا اشۋلاندى،
نەشە مىڭ قول تاعى دا جيناپ الدى.
دۇسپاندار كوپتىگىمەن نەشە مىڭ سان
شارىنە قۋىپ تىقتى............

........ءوز شارىنە قاشىپ كىردى،
سوڭىنان سان مىڭ دۇشپان باسىپ كىردى
«قاشقان جاۋعا قاتىن ءبي» دەگەندەيىن،
ماقتانىپ قۋانعاننان تاسىپ كىردى.

جيھانشا جولعا شىققان پەرى ءمىنىپ،
تۇسىنا شاھارىنىڭ كەلدى جۋىق.
كورەدى قالىڭ قولدى قاشىپ جۇرگەن
بايقاسا ءوز شارىنە كوز جىبەرىپ.

انىقتاپ ءوز شارىنە كوز جىبەردى،
اكەسىن قاشىپ جۇرگەن پاتشا كوردى.
عاسكەرىن دۇسپانداردىڭ قىرىڭدار دەپ
پەرىگە، ديۋلارمەن ءامىر قىلدى.

دۇسپانعا ديۋ، پەرى ەندى ءتيدى،
پاتشا تىنىس الىپ ەسىن جيدى.
قىرىپتى مىڭ مارتەبە دۇسپاندارىن
تاعى دا ءبىرقانشاسىن تۇتقىن قىلدى.

جيھانشا ءوز شارىنە ەندى باردى،
ديۋ، پەرى دۇشپاندى قىرىپ سالدى.
ولتىرىتپەي ديۋلارعا شاھيزادا
پاتشاسىن كاعال ءيىندى ۇستاپ الدى.

جويىلىپ كوڭىلىنەن قايعى شەرى،
كەلگەنىن بالاسىنىڭ پاتشا كوردى.
كورگەن سوڭ جالعىز ۇلىن تامۇز پاتشا
توي قىلىپ كۇڭىرەنتتى بارلىق ەلدى.

توي قىلدى قىرىق كۇن قىزىق ويىن قىلىپ،
كورگەن سوڭ جالعىز ۇلىن كوڭىلى تىنىپ.
نەكەلەپ ەكى جاستى قوستى پاتشا
التىن، كۇمىس قازىناسىن توگىپ ـ ءۇيىپ.

پاتشا قايتا كوردى باس پەن باعىن،
مىنگىزدى جالعىزىنا التىن تاعىن.
ديۋدان سان مىڭداعان عاسكەر تارتىپ
دۇسپانعا تىستەتىپتى باس بارماعىن.
جيھانشا ەكى تاحقا قاتار ءمىندى،
قوسىلىپ عاشىعىنا كوڭىلى تىندى.
باسىندا قانشا بەينەت تارتقانمەنەن
باسىنا اقىرى كەپ داۋلەت قوندى.

جيھانشا پەرى ءمىنىپ ۇشىپ ءجۇردى،
وسىنداي تاماشامەن عۇمىر ءسۇردى.
ديۋلار تاحقا مىنسە كوتەرەدى
جيھانشا ات ورنىنا پەرى ءمىندى.

كەي كەزدە وندا باراد جانە تاعى،
ساعىنىپ كورەتۇعىن بولعان شاعى.
كەي كۇن وندا بولعاندا، كەي كۇن مۇندا
اللانىڭ وعان داعى بەرگەن باعى.

قولىما ۇستاعانىم كۇمىس قالام،
وتەدى وپاسى جوق مىناۋ جالعان.
جاماعات، از بولدى دەپ ەتپە عايىپ
قيساسى جيھانشانىڭ بولدى تامام.

1904 – جىل


评论加载中...

copyright © 2016 苏ICP备15062819号-1

哈萨克族伟大的思想家、阿肯-阿合提.乌鲁木基的网站 Tel:18792514428