قازىرگى ورنىڭىز:قيسالارى » تولىق مازمۇن

جيھانشا

قوسىلعان ۋاقىت:2016-02-02كورىلىمى:加载中

حات جازايىن قولىما قالام الىپ،
ءسوز تىڭدا، اعالارىم، قۇلاق سالىپ.
شارىدە كابىل اتتى تامۇز پاتشا ــ 
قاراعان ءبىر وزىنە قانشا حالىق.

وزىنە ول پاتشانىڭ داۋلەت قونعان.
دۇنيەگە داۋلەتپەنەن اتى تولعان.
قاراعان ءبىر وزىنە بەس ءجۇز شاھار
بارىنە سونشا جۇرتتىڭ پاتشا بولعان.

وسىنداي پاتشا وتكەن تامۇز اتلى،
بەك عادىل ەل ـ جۇرتىنا سالتاناتلى.
عارىپقا بەرگەى قايىرى كوپ جان ەكەن،
جۇرتىنا بەك مەيىربان ءيناباتلى.

بيلەگەن تامۇز پاتشا نەشە قالا،
سول كۇندە پاتشا دا جوقتۇر بالا.
مال ـ مۇلكىم بولساداعى بالام جوق دەپ،
پاتشانىڭ كوڭىلىنە ءتۇستى سانا.

پاتشاعا بالا دەرتى بولدى قيىن،
كىم بىلەر بالاسىزدىڭ جايى ـ كۇيىن.
«كورمەدىم، ءبىر بالانى سۇيە المادىم،
نە كەرەك سانسىز تۇمەن مال مەن بۇيىم».
پاتشاعا قايعى بەردى جاببار عالام،
بالاسىز داۋرەن ءسۇردى تالاي زامان.
«ءبىر كۇنى اجال جەتىپ ءولىپ كەتسەم،
ارتىمدا تاحقا مىنەر جوقتۇر بالام».

پاتشانى جۇرەدى ەكەن قايعى باسىپ،
سارعايعان ءبىر بالا ءۇشىن ءتۇسى قاشىپ.
زارىنان ءبىر بالانىڭ قايعىلى بوپ،
سۇيەگى ويلاعاندا كەتتى جاسىپ.

ول پاتشا ءبىر بالا ءۇشىن قايعى جەگەن،
«جيھاندا ءبىر پەرزەنت قايتىپ كورەم».
پاتشانىڭ سۇيىكتى ءبىر تولەنگىتى،
بار ەكەن ءۋازىرى حۇجاج دەگەن.

بار قۇداي پاتشاعا دا قايعى بەرگەن،
ءبىر كۇنى سول پاتشاعا حۇجاج كەلگەن.
سارعايىپ زاعىپىرانداي جۇدەپ كەتكەن،
قايعىلى پاتشانى دا ءۋازىر كورگەن.

پاتشاعا قايعى جەگەن ىشتەن تىنىپ،
ءۋازىر تاعزىم قىلدى ءيىلىپ تۇرىپ.
ــ قايعىڭىز، تاقسىز ءسىزدىڭ، نەل بولدى؟ ــ دەپ
سۇرادى پاتشاسىنان قۇلدىق ۇرىپ.

قاراسام سيپاتىڭىز قايعى باسقان،
پاتشا جوق وسى ماڭدا سىزدەن اسقان.
جۇدەپسىز نە قىلسادا ميحىنات شەگىپ،
ايتىڭىز قايعىڭىزدى اۋەل باستان.
پاتشا ايتتى: ــ كوڭىلىمدە ءبىر قايعىم بار،
تۇسكەندە قايعىم ەسكە جىلايمىن زار.
ارتىمدا ءوزىم ولسەم پەرزەنتىم جوق،
ىسىنە قۇدىرەتتىڭ نە شارا بار؟

بۇل سوزگە حۇجاج ءۋازىر قايران قالدى،
كوپ بىلگەن عىلىم حيكمات ءدانىشپان ـ دى.
ءبىر پەرزەنت پاتشاعا بىتە مە دەپ
پاتشانىڭ* تالىعىنا كوزىن سالدى.

تالىعىن پاتشانىڭ ءۋازىر كوردى،
بال اشىپ ءبىر بالاعا كوز جىبەردى.
حوراسان پاتشاسىنىڭ قىزىن ال دەپ،
بال اشىپ حۇجاج ءۋازىر كەڭەس بەردى.

ــ يا، پاتشا مە سويلەيىن قۇلاق سالساڭ،
ايتايىن ءبىر جاۋاپتى ءتىلىمدى الساڭ.
بىتەدى ەركەك بالا سىزگە پاتشا،
حوراسان پاتشاسىنىڭ قىزىن الساڭ.

ءۋازىرى پاتشانىڭ قۇپ دانا ەدى،
بۇل ءسوزدى پاتشا ەستىپ قۋانادى.
ۋازىرگە شۇيىنشىگە كوپ مال بەرىپ،
حوراسانعا جىبەرمەك بوپ دايارلاندى.

حات جازدى حوراساننىڭ پاتشاسىنا،
سي قىلدى ۇلكەندەردىڭ بارشاسىنا.
«... كوپ سالەم، ءۇشبۋ قىزىن بەرسىن بىزگە،
حوراساننىڭ تاعزىم ەتتىك حانىشاسىنا!»
جۇكتەدى نەشە تۇيە التىن ـ كۇمىس،
كەز بولعان پاتشاعا بۇل دا ءبىر ءىس.
ءبىر امال وسى جولى بولماعان دا
پەرزەنت پاتشاعا بولمايدى ەش.
جىبەردى ءتورت ءۋازىرىن باسشى قىلىپ،
جانىنا نەشە جىگىت قوسشى قىلىپ...

تورتەۋى وسىلايشا ساپار ەتتى،
سان داريا، تالاي تاۋدان قاتار ءوتتى.
جول ءجۇرىپ نەشە كۇندەر بۇل ادامدار
حوراسان شاھارىنا بارىپ جەتتى.

كوپ ءۋازىر قارسى شىقتى الدارىنان،
تالاي جاقسى ءبي، تورە پارلارىنان.
اپارىپ بەردى حاتتى پاتشاسىنا،
تانيدى ءسوز ءمانىسىن اڭعارىنان.

اپارىپ پاتشاسىنا بەردى حاتتى،
قۇرىپتى قوناق ايلاپ التىن تاحتى.
پاتشانىڭ ايتقان ءسوزىن الدى قابىل،
ول داعى پاتشاسىنا بەرىپ باقتى.

پاتشا ءۇشبۋ ءسوزىن الدى قابىل،
جاقسىنىڭ جاقسى پاندە زاتىن تانىر.
دايارلاپ نەشە كۇندە جەتكىزسىن دەپ،
حوراسان پاتشاسى دا قىلادى ءامىر.

پاتشا ءامىر قىلدى مۇنىمەنەن،
بۇل ءسوزدى قابىل الدى شىنىمەنەن.
جونەلتىپ قانشا مالمەن ەندى قىزدى
جول ءجۇردى نەشە كۇنى ـ تۇنىمەنەن.

كابىلدىڭ شاھارىنا جەتتى بارىپ،
جاماعات، تىڭداساڭىز قۇلاق سالىپ.
الدىنان قانشا ادام قارسى شىعىپ،
توي قىلدى ەلى ـ جۇرتىن جيىپ الىپ.

نەشە كۇن قۋانىشتى تويى بولدى،
قىزبەنەن تالاي ۋاقىت داۋرەن ءسۇردى.
قاتىنى بۇل پاتشانىڭ جۇكتى بولىپ
توعىز ايدا كۇنى جەتىپ ءبىر ۇل تۋدى.

پاتشا دا قۋانادى مۇنى كورىپ،
سارعايعان ءبىر بالا ءۇشىن ءتىرى ءولىپ.
قىرىق كۇندەي ەندى پاتشا تويىن قىلدى
جيىلدى ەلى ـ جۇرتى ءبارى كەلىپ.

قۋانىپ تويىن قىلدى ەندى پاتشا،
كوپ كورگەن بالا ءۇشىن زارىم قانشا.
عۇلاما، موللالارى، عالىم حاكيم،
بالانىڭ اتىن قويدى دەپ جيھانشا.

پاتشانىڭ داۋلەتى اسقان ءبىر باسىنا،
سي قىلدى حان مەن تورە ءبي باسىنا.
بالانى تازا اسىراپ باعىپ ـ قاقتى،
ءتىل شىعىپ بالا جەتتى بەس جاسىنا.

بالاسى پاتشانىڭ بەسكە كەلدى،
مەكتەپكە موللالارعا اكەپ بەردى.
بالاسى پاتشانىڭ زەرەك بولىپ،
عىلىمنىڭ نەشە الۋان ءبارىن ءبىلدى.

سويلەيىن ءبىر حيكايات جاماعاتقا،
ول بالا زەرەك بولدى جازعان حاتقا.
عىلىمعا جاس شاعىنان زەرەك بولىپ،
«ءتاۋراتتى» ون بەس جاستا الدى جاتقا.

بيلەگەن تامۇز پاتشا تالاي ەلدى،
نەشە حان، ءبي مەن تورە قانشا جەردى.
بالاسى ون بەس جاسقا تولعان كەزدە،
اكەسى بالاسىنا تاعىن بەردى.

بالاسى پاتشا بولىپ ءمىندى تاحقا،
سي قىلدى ورنىمەنەن جاماعاتقا.
پاتشا بوپ ءبىر جىل بويى تاحقا وتىردى،
قۇدايىم نە كورسەتپەس ادامزاتقا.

ءبىر كۇنى جيھانشا حان اڭعا باردى،
جانىنا قانشا عاسكەر ەرتىپ الدى.
ءبىر كيىك ساحارادا دۋشار بولىپ،
پاتشا د