قازىرگى ورنىڭىز:قازىنامالار » تولىق مازمۇن

كەرىم- كەربەز حيكاياسى

قوسىلعان ۋاقىت:2016-02-13كورىلىمى:加载中

جارانلار، ايتايىن ءبىر حيكايانى،
اركىمنىڭ وزىنە ءتان سي تاباعى.
پايعامبار زامانىندا بولعان ەكەن
كىتاپتان كورگەن ءسوزىم بۇل تارماعى.

بۇل ەمەس جاي ءبىر ەرمەك تابىلعانى،
يماننىڭ بارابانى قاعىلعانى.
باسىنا ءىس تۇسكەن ەر ايتپاۋشى ما ەد،
كەڭەسىپ كورەيىن دەپ قابىرعانى.

ول قابىرعا ايەلىڭ قوينىڭداعى،
ازاپتىڭ دا باقىتتىڭ توي - دۋمانى.
سول قابىرعا جايىندا سويلەمەكپىن،
قۇلاعىڭ سال، جارانلار، بۇل ءبىر ءماندى.

جاراتتى اللا ادامدى توپىراقتان،
بولعان سوڭ وت ءىبىلىس دەسى ماقتان.
ادامنىڭ قابىرعاسىن حاۋا جاساپ
ەكەۋىن ەر - ايەل قىپ ۇشىراتقان.

وسىدان ادامزات بوپ ءوسىپ - وندىك،
ەڭبەك قىپ جەردەن تەرىپ نەسىبەلىك.
حاۋا شىققان قابىرعا ءتامسىل بولىپ،
كەڭەسۋ سونان قالعان ەنشى بولىپ.

ءسوز ەتسەك وت باسىنىڭ بەرەكەسىن،
ەستى ايەل ەسسىز ەردى ەر ەتەتىن.
ەسسىز قاتىن ەسىرىك كوڭىلىمەن
نەلەر ابزال ەرلەردى جەر ەتەتىن.

قور قىلعان ەركەگىنىڭ بار ەڭبەگىن،
كوپ كوردىم كۇتىمسىزىن ايەلدەردىڭ.
كەيبىر ايەل شارقايا مىنەزىنەن
قور ساناپ قۇل كورەدى تاۋەلدى ەرىن.

كەيبىر ايەل جۇرەدى ويىن بۇزىپ،
جاتقا قاراپ جالباڭداپ بويىن بۇزىپ.
نەكەلى بوپ نەكەسىز ۇرپاق كورىپ
يماندى ءۇيدىڭ توزدىرار جولىن بۇزىپ.

تەرە ايساڭ تاۋسىلار ما مۇنداي ءجايت،
ءبىر باسىندا مىڭ وي بار قۇمداي حالىق.
جازباعىم كىتاپ ءسوزى ءبىر حيكايا،
عيبىرات ءسوز بولعان سوڭ تىڭدار حالىق.

كەبيىر ايەل ەرىنەن ارتىقپىن دەر،
كەيبىر ايەل كۇيەۋىن تانتىق بىلەر.
ارتىق ادام عايىپتى ءىس قىلمايدى
عايىپسىز جان توزاققا قايتىپ كۇيەر؟!

جازباعىم توزاق كورگەن ايەل ءىسى،
دەسەڭىز مادينەلىك قاي ەلدىكى.
بۇل جۇمىس مادينەدە بولعانىمەن
ۇلگى ەتسەك ۇيلەسپەي مە بار ەلدىكى.

بولىپتى ول كەزىندە «جاقسى» قاتىن،
اتاقتاپ ايتىپ بولماس سالتاناتىن.
ءوزى باي، ءوزى سۇلۋ، ءوزى ءىستى،
ەشكىمگە بىلدىرمەگەن جامان اتىن.

ول ءوزى پىسىق ەدى جانىن كۇتكەن،
قاتىن جوق مادينەدە ونان وتكەن.
جالعىز ءمىنى كۇيەۋىن جامانسىنىپ،
ءارقاشان بەتىنەن اپ رەنجىتكەن.

كۇيەۋىن وزىمەن تەڭ ساناماعان،
بولماسا بارلىق ىستە ادال ادام.
ءمىن تاعىپ كۇيەۋىنىڭ ءار ىسىنە
بەتىنەن اپ ءارقاشان قارالاعان.

ءبىر كۇنى قازا جەتىپ قاتىن ءولدى،
جيىلىپ كوپ جاماعات جەرلەپ كەلدى.
ءتىرى كەزدە كۇيەۋىن رەنجىتكەن
جازاسىن كور تالقىدا ەندى كوردى.

شەشەسى ول قاتىننىڭ ءتىرى ەدى،
ءولدى دەپ جاقسى قىزىم قايعى جەدى.
ەرتەسى ۇيىقتاپ جاتىپ الگى كەمپىر،
ولگەن قىزىن تۇسىندە قايتا كوردى.

قاپ - قارا كومىر بوپتى ەكى بەتى،
لاپىلداپ كورسەتىپ تۇر توزاق وتى.
كورسەتۋگە كۇنانىڭ جازالارىن
جەتپەي مە ءبىر اللانىڭ قۇدىرەتى.

ءبىر كەزدە البىراعان شيەدەي ءدال،
قاپ - قارا ەكى بەتى كۇيەدەي بار.
جيىلىپ جىلان - شايان شاققانىندا،
زارىنە شىداي الماي قىلادى زار.

ۇيمەلەپ قۇرت - قۇمىرىسقا سورىپ جاتىر،
شىبىن - شىركەي ىزىڭداپ قونىپ جاتىر.
كورۋگە كوز توقتاتىپ شىداماستاي
ازاپتىڭ الۋان ءتۇرى بولىپ جاتىر...

كەمپىر بايقۇس ءتىل قاتتى قىزىنا امان:
− ەي، قىزىم، مۇنداي نەگە بولدىڭ جامان؟
عازابىڭ مىنا كورگەن اۋىر ەكەن،
ءمانىسىن شىن تۇگەندەپ ايتشى ماعان؟!

− ءجۇزىم كۇيىپ توزاققا قارايعانىم،
كۇيەۋىمنىڭ بەتىنەن اپ الايعانىم.
جابىسقان ەمشەگىمنەن ەكى جىلان
ەمىزگەم رۇقساتسىز ەل بالالارىن.

كۇيەۋىم مومىن بولىپ ەركىم ءبىلدى،
بەتىنەن كوپ العان سوڭ بەتىم كۇيدى.
تىلىمنەن شايان سورعان سەبەبى سول
جازىقسىز كوپ جابىرلەپ ءتىلىم ءتيدى.

كوردىڭىز مەنىڭ تارتقان ازابىمدى،
ءوزىم دە ەندى ءتۇسىندىم جازالىمدى.
كۇيەۋىم كەشتىم دەسە جەڭىلدەر مە ەم
ەگەر ول قايتارماسا تاۋانىمدى.

ايتساڭىز پايعامبارعا ءوزىڭ بارىپ،
ازابىن تارتىپ تۇرعان مەن ءبىر عارىپ.
راسۇل اللا قۇپ كورىپ ەرىمە ايتسا،
بىلەسىز مومىن جان عوي يلانارلىق.

تىلەگىمدى ۇقتىڭ عوي، جانىم، انام،
كۇنالىمدى ەندى ۇقتىم تانىماعان.
كۇناسىن ۇممەتىنىڭ تىلەۋشى ەدى
جەتكىزە گور راسۇلگە زارىن بالاڭ.

تۇسىنەن كەمپىر شوشىپ ويانادى،
ءمالىم بوپ قىزىنىڭ بۇل مول ازابى.
كۇيەۋىنە تىرىدە سالقىن ەدى،
ولگەندەگى سول ەكەن كور ازابى.

«بارايىن تىلەك ايتىپ پايعامبارعا،
پايعامبار قابىل كورسە قايران باردا.
ايتسا ەگەر راقىم قىل دەپ ايەلىڭە
اق نەكەلى ايتتىرىپ العان جارعا».

دەپ ويلاپ كەمپىر كەلدى ءتۇسىن ايتىپ،
تۇسىندە كورگەن بارلىق ءىسىن ايتىپ.
تىلەۋشى ەڭىز ۇممەتىڭ كۇنالارىن
قىزىم تۇر جىلان - شايان ءتىسى باتىپ.

پايعامبار كەمپىر ءسوزىن قۇپ الادى:
− بۇل ەمەس ءبىز تىلەرلىك كۇنالارى.
كۇيەۋى كەشسە عانا كەشىلەدى،
اۋەلى ول كۇيەۋىنەن سۇرالادى.

دەدى دە شاقىرتتى تەز ونىڭ ەرىن،
ۇقتىردى كەمپىر ايتقان ءىستىڭ ءجونىن.
تۇر ەكەن كەلىنشەگىڭ عازاپ كورىپ
حۇپ كورسەڭ رازى بوپ رۇقسات بەرگىن.

ول جىگىت شاقىرعان سوڭ كەلدى دەيدى،
قول قۋسىرىپ سالەمىن بەردى دەيدى.
− ءسىز شاقىردى دەگەن سوڭ كەلىپ ەدىم،
نە جۇمىس شاقىردىڭىز مەنى؟! − دەدى.

پايعامبار ايتتى حالىن ايەلىنىڭ،
ەنەسى كورىپ كەلگەن ساۋە كۇيىن.
سەن كەشسەڭ كۇناسى ونىڭ كەشىلەدى...
دەپ بەردى شاريعاتتان كادەلى ۇعىم.

− ءوزىڭ ءبىل كەشەسىڭ بە، كەشپەيسىڭ بە،
وتكەن ءىس ورناماسىن ەس - دەرتىڭە.
تىلەسەڭ بەرەم دەگەن جاپبار حالىق
ارازدىق جارالماعان كەشپەيتىنگە.

كۇيەۋى ايتتى: − توزاقتا جاتا تۇرسىن،
ءسوزىمدى ەستىپ راسۇل اتا تۇرسىڭ.
مەنى قانشا قينادى بۇل دۇنيەدە،
جازاسىن اللا بەرگەن تارتا تۇرسىن.

مەن ونى قالاي كەشتىم دەي الماقپىن،
ءوز ۇيىمدە ادامشا كۇن الماپپىن.
بەتى دەپ بالالاردىڭ، ەل - جۇرتىم دەپ،
قۇل بوپپىن ءوزىمدى - ءوزىم قۇر الداپپىن.
كەلمەيدى ونى كەشتىم دەۋگە دە اۋزىم
ونى كەشسەم مەن قانداي سي الماقپىن.
ءبىر مەيىر تىرىسىندە كورگەن بولسام
بولسا دا نە اۋىرلىق قيار - اقپىن.

راسۇل ايتتى: − تىم قاتاڭ بولما، بالام،
ءوزىڭ دە ولەرىڭدى ويلا، بالام،
پەندەگە ءبارىن ءبىلۋ جازىلعان جوق
نەندەي ءىس كەزىكپەي مە ويلاماعان.
«ارىماس باتالى قۇل» دەگەن ءسوز بار،
بەرەيىن مەن باتامدى مۇندا، بالام.
كەشىرىمشىل بولعاننىڭ بەتى جارىق
ءتۇبى ابزال دۇنيە كىرىن جيناماعان.
جاھىلدىقتىڭ ءوزى ءبىر ۇلكەن كۇنا
جاناشىر جاقسى ءسوزدى تىڭداماعان.
تاۋبە قىلعان تاتادى جاننات بالىن
مازلۇمگە باقاستىق قىلما، بالام!

بۇل ءسوزدى ەستىپ كۇيەۋى وكىنەدى،
راسۇلدەن كەشىرىم تىلەپ وكىرەدى.
− پەندەشىلدىك قىلىپپىن باقاس ويمەن
بەردىم دەدى بولسا دا نە تىلەگى.

تاقسىر اتا، كەشىڭىز بىلمەي قالدىم،
قارىسىپ كۇناكارعا بىرگە الداندىم.
باتا بەر ىقىلاسىڭمەن مەنى كەشىپ،
ساۋابىن زايىبىما بىرگە ارنايىن!
پايعامبار قولىن جايىپ بەردى باتا:
− جارىلقا جاپبار يەم بولدى قاتا.
شاپاعات وتىنەمىن ءبىر وزىڭنەن
بۋماسىن ايەلدى ازاپ، ەردى قاپا!!!..

وسىلاي باتا اپ ەرى بولدى رازى،
نىساپتىنى ىقىلاس تويدىرادى.
كىتاپتا جازىلعانىن مەن ايتايىن
پايعامبار دۇعاسىنداي بولدى ءبارى.

شەشەسى تاعى ءبىر كۇن ءتۇس كورەدى،
تۇسىندە تاڭ - تاماشا ءىس كورەدى.
قىز - كۇيەۋ بالالارىن جەتەلەپ اپ
باقشا دا سايرانداعان ءىس كورەدى...

مۇنى مەن كورىپ جازدىم كىتاپتاردان،
كوپ شىعار بۇعان مىسال ۇقساپ قالعان.
بىلمەستىككە كەك ساقتاپ كەجىرەيسەڭ
شىعارار جاپبار يەم قىساستى الدان.

قورلاماس ەرلى - زايىپ ءبىرىن - ءبىرى
اق نەكەلى، اق نيەت نىساپ بار جان.
مۇنى جازعان عيبىرات قىپ اقىت پاقىر،
كوپ شىعار مۇنداي كەڭەس بۇتاقتالعان.
عيبىرات - ۇلگى بولا السا بەرەكەگە
بولار ەم ومىردەن ءبىر مۇشە اپ قالعان.


评论加载中...

copyright © 2016 苏ICP备15062819号-1

哈萨克族伟大的思想家、阿肯-阿合提.乌鲁木基的网站 Tel:18792514428