قازىرگى ورنىڭىز: تولعاۋلارى » تولىق مازمۇن

اقىتناما

قوسىلعان ۋاقىت:2016-02-22كورىلىمى:加载中

ءبىسمىللا دەپ باستايىن
الحامدۇللا قۇدايىم.
سالاۋات سالىپ راسۇلعا
مۇحاممەت ءنابي يا راسۇل
شاپاعات سونان سۇرايىن.
قۇرمەتتى عازەز شاھارجار
وتىز ءۇش مىڭ ساحابا
ولارعا سالەم قىلايىن.
انبيا مەن اۋليە
عازەزلارنىڭ قۇدايا
جاساعان يە ءبىر اللا،
قۇرمەتى دەپ جىلايىن.
اقىرەتتە قور قىلما،
بۇ دۇنيەنىڭ جۇزىندە
بەرە كورمە ۋايىم.

ءاي، جاماعات، جارانلار،
تىڭداساڭدار حالىمدى.
التاي جەرى كەرەي ەل
تامام ايتسام بارىمدى.
كىتاپتا بۇرىن جازىپ ەم،
رۋىم قازاق زاتىمدى.
تاعى دا جازدىم بايان قىپ
بەگىرەك بولسىن نانىمدى.
ازىراق نۇسقا جازايىن،
پاتشا قۇداي ساقتاسا
از جىل ەسەن جانىمدى.

ءسوزىمدى تىڭداپ قۇلاق سال،
ءاي، مۇسىلمان اعايىن.
ءىنشا اللا باسىلسا،
كورەسىڭ ءسوزىم تولايىن.
زاماننىڭ زاڭىن ايتپاسام،
ارتىق ءسوز قايدان تابايىن.
زيىننىڭ ءتۇبىن اقتارىپ
فاھۇمنان كەڭەس قۇرايىن.
اقىلدان شىقسا از كەڭەس،
شىعارىپ حاتقا سالايىن.
تاۋەكەل قىلىپ اللاعا،
پىرلەرىمە تايانىپ،
قولعا قالام الايىن.

ءاي، جارانلار، قۇلاق سال،
از سويلەيىن كەڭەس دەپ،
اقىرى كەتەر حاراپ بوپ،
شاريعاتقا ەگەسكەن،
ۇلىق شىقتى بۇل كۇندە،
شىڭدارمەن بويىن تەڭەسكەن.
اشىعاسىڭ شىركىنگە،
اق مايدى جەي وتىرىپ
از عانا تولعاپ كەڭەسسەڭ.
تابىلمايدى ويىنان
ەل مەن جەردىڭ ءبىرى ەستەن.
اعايىندار تىڭداي بەر،
جاقسى، جامان دەمەستەن.
ساراڭ كىسى ساقتايدى،
بار داۋلەتىن جيماستان.
الالىنان ارامدى
پارىق قىلماس قارا ەر ءجۇر،
وتكەنى الال وڭەشتەن.

بولماسا دا ادال تىلەۋ ءبىر،
زامان اقىر كەزىندە،
اقىلدىڭ كوبى تاماقتا.
ارىنا قاراپ ارەڭگە،
مىڭنان بىرەۋ ساباقتا.
راحىمەت قونىپ نۇر جاۋار،
الالدان قىلعان تالاپقا.
جانىعانمەن نە پايدا،
تالاپسىز تۋعان سالاققا.
اركىمنىڭ پايدا باسىنا،
قۇس قونادى قوناققا،
ەر كەتەدى جىراققا.
دوستاستىڭ ءتۇزۋ جۇرمەگى
ۇلاعاتتىلارىن قايىرماي،
قاراپ جۇرسە قاباققا.

عازەز جاندى دوس - جاردان
جۇرگىزسىن اللا ايىرماي.
جەردىڭ قۇرتى ادامبىز،
ريزىق شاشقان ورىنعا،
قويامىز با جيىلماي.
سۇرامشاق بولسا ادامزات
قادىرى جۇرمەس شايىلماي.
پاراقور ۇلىق كومەيى
كەڭىپ كەتەر جايىنداي.
ادەپسىز بولسا جاس ادام،
سارتىلدايدى تايىنباي.
كۇشتىدەن شىققان نادان ءبي
اقىرعاق بولار ايۋداي.
توقتىسى ولسە جىلايدى،
كىسىدەن قايىر سۇرايدى،
قياپاتسىز جان بار ما
قىردىڭ نادان بايىنداي.

شاريعاتقا قاراساق،
جاساعان ءىسى كەدىرگەك.
حالال، حارام تالعاتپاي،
تۇسىرەر وتقا كەڭىردىك.
ناپسىگە ەرگەن بولماسا
كىم قىلادى كۇنانى؟
عازابى مۇنىڭ جاڭادان
توزاققا سەبەپ بولادى،
ناپسىگە ەرىپ سەمىرمەك.
جالعاندى بەردى بار قۇداي،
تورەگە مىناۋ جەمىڭ دەپ
اۋرە قىلدى كوپ جاندى
ساۋ جۇرمەس ۇنەم دەنىڭ دەپ.
ساۋىڭ بۇعان شۇكىر قىل
كوردىڭ بە مىناۋ كىمىڭ دەپ.
ولشەۋلى عۇمىر كەز قىلدى،
الدىنان توسار ءولىم دەپ.
بۇلتقا قولىڭ جەتسە دە،
جالعانعا جوق سەنىم دەپ.
ويلاعانىڭ بەلگىسىز،
تاعدىردىڭ قاي كۇن الۋى.

بۇرىننان قامدان، جىگىتتەر،
تاعدىردىڭ ءىسى بەلگىسىز.
قايشىلىق كورگەن ءبىر كۇنىڭ
ءبۇتىن جىلعا بەرگىسىز.
راحات كورگەن ءبىر كۇنىڭ
اينالىپ ەشبىر كەلگىسىز.
جاس ولەدى دەگەنگە،
كوز كورمەسە سەنگىسىز.
جاس، كارىنى دەمەڭدەر،
كۇنى كەلسە جان دايار،
ارمانعا جەتەم دەرمىسىز.

بۇل جالعاننىڭ قىزىعى،
الداۋشىسى ادام كوزىندە.
ادامنىڭ اسىل - جاسىعى −
زيىننان شىققان سوزىندە.
ءتۇپ - ءتۇزۋ سويلەپ كىمىڭ ءجۇر
مىنا زامان كەزىندە.
عيبىرات، ۇلگى شاھاردا،
تۇزەلمەك جاننىڭ وزىندە.
كوپتى كورگەن تۇزەلەر
قيسىق اعاش جاتا ما،
ءۇيشىنىڭ قۇرعان تەزىندە.
جالقاۋدىڭ ءىسى سالاقتىق
ۇلگى شاشار جەرىندە.
نەگە دەسەڭ، جارانلار،
قىردا ۇلگى جاداعاي،
قىردىڭ ءىسى قالادى
شاھاردا تۇككە جاراماي.
حيراھات سوزبەن كەلەتىن
عيبىرات - ۇلگى بولا الماي.
توت باسقان سوڭ زيىندى،
اقىل بولار شالاعاي.
نەشە عازەز سايا بوپ،
جيھان كەزگەن ارالاي.
ارماندا قىپ اپ كەتەر،
بۇل جالعاننىڭ ءمانىسىن،
ويلاپ تۇرساق باعالاي.

قىردا جالعىز ءتاۋىرى،
مومىن بولار ادامى.
تاعى دا جامان ويلاساق
دىنگە قاتتى نادانى.
سەنىمىڭ جويما، اعالار،
قۇداي بەرگەن شامانى.
ءتاڭىرىم تاۋفيق بەرمەسە،
ءىنى كۇتپەس اعانى.
كۇش ايتاتىن ءبىر مىنەز
اتاسى بولسا جاعالى.
ساحارانىڭ كورگەن كەڭدىگى −
قىستى كۇنى جۇتاماي،
ءتاۋىر بوپ شىقسا زامانى.

ءبىر كەڭدىگى ساحارانىڭ،
ولسەم كەدەي بولمايدى.
اسا بايۋ تاعى دا از،
باقىتقا داۋلەت ورنايدى.
ميلليوندىق شەك شاھاردا
قىر بايى وعان تولمايدى.
قونالقىعا قىر جومارت،
شاھاردا تۇرعان بايلارعا،
بەكەرگە كىسى قونبايدى.
بايقاساڭىز ءار جۇرتتى
ءوز جەرىنە وڭتايلى.

ساحارانىڭ جاداعاي،
وزىنە لايىق جەرى بار.
جاداعاي بولىپ جايىلعان
بىتىراپ جۇرگەن ەلى بار.
ۇلگىسىنە تارتادى
كيىمىنىڭ كەڭى بار.
كەڭدىك ۇلگى قازاقتا
وسىنداي بولار ءجونى بار.
كەڭ مىنەزگە كەلگەندە،
شاھاردىڭ قىردان كەمى بار.
ساحاراعا جارار كەڭ مىنەز،
ءار ۇلگىنىڭ وزىندىك
ۇستايتۇعىن تەڭى بار.
شاھار جەردىڭ ادامى،
ءار نارسەگە تارتىناق.
بەرەرىنە كەلگەندە
جومارتتىعى ارى تۇر - اق①.
شاھاردا اقىل ءبىر ىڭعاي،
قىر اقىلى تانتىراق.
شاھارلاردا عازەز كوپ،
كۇندەي بولعان جالتىراپ.
ساحاراداعى باي ادام
بيىل قىس قانداي بولار دەپ،
قورقاق بولار قالتىراپ.
ساحارا، شاھار بولسا دا،
عازەز شىقسا حالىققا
جانىپ تۇرعان شامشىراق.

شامشىراق دەپ ايتاتىن،
جارىق ورنار عالىمدار.
پاسىق، پاقىر دەيتۇعىن،
ءىسى بۇزىق زالىم بار.
قارا حالىق قاراڭعى،
ەستىپ ۇعىپ الىڭدار.
شاريعات ءسوزى شامشىراق،
ايتسا قۇلاق سالىڭدار.
سوزىنەن پايدا كورەسىڭ،
موللالارعا بارىڭدار.
حاديس ءسوزى وسىلاي،
شىن كوڭىلمەن نانىڭدار.
بۇل حاديستى سويلەسەم:
قاق پايعامبار بايان قىپ.
عالىمدار جازعان كىتاپقا،
بۇل سوزىمدە ايان قىپ.
بۇل دۇنيەنى بار قۇداي،
پەندەگە بەردى دايار قىپ.
بۇل جالعاننىڭ جامانى،
اقىرى تۇرماس ايال قىپ.
بۇل جالعاندى كىم تاستار
قانشا ايتساق تا تاياۋ قىپ.
دۇنيە جاقسى دەگەنمەن،
كيىپ، ءىشىپ جەگەنمەن،
قاراڭعى كورگە جالاڭاش
ءبىر كۇن تاستار جاياۋ قىپ.

احىرەت ءسوزىن از ايتىپ،
جالعانعا تامان كەلەلىك.
ارالاس تۇتاس سويلەيىن،
دۇنيە، احىرەت دەمەلىك.
ەستە قالسىن ءسوزىمىز،
ءبىر كۇن كەتسەك جونەلىپ،
كەزەكتى زامان كەز كەلىپ.
بايقاساڭىز اركىم ءجۇر،
جاقسىعا جامان تەڭەلىپ.
اۋەلى باستان جارالعان،
جاقسى مەن جامان ارالاس.
ىڭعاي تۇتاس قايدا بار،
ايتەۋىر ءجۇر قارالاس.
اقىلسىز دوسىڭ بۇرتيسا،
ەكى امانعا جاراماس.
جامان جىگىت مىنەزى
جاقسىعا جاقىن جاناماس.
جۇرەگى بوتەن دوسىڭىز،
ءوز كوڭىلىندەي سانالماس.
تەڭ كورگەنگە قۇدا بول،
اتالار بولسا شامالاس.
ايدىن بولسا اتاڭدا
ارۋىمەن قىل جالعاس.
ءبىرىن - ءبىرى قيمايدى،
بىرگە تۋعان انالاس.
مالعا تامىر بولعان جان،
وكپەلەسە ءبىر جولى
ەندى قايتا قاراماس.

اقىلى دۇزىك دوس جاردىڭ،
تىلەۋلەسى جار جۇرەك.
ءبىر - بىرىنە كەلىسىپ،
كەلمەيدى ءتۇزۋ سان جۇرەك.
شىن جۇرەكتى ەر قايدا،
ەندىگىنى مال بىلەد.
ماحابباتتىڭ ءمانىسىن،
جاننىڭ سىرىن جان بىلەد.
قۇداي دەسىپ دوس بولسا،
جالعان اياپ ۇناي ما.
مەيىربان بولسا اعايىن
ساياق ءجۇرىپ شىداي ما؟
ەر قادىرى وتەلمەس،
الدىن قۇداي وڭداسا،
تاۋەكەل قىلار قۇدايعا.
وپاسى جوق سۇم جالعان،
اڭلاساڭىز، جارانلار،
از دا بولسا مۇڭايما.
بايانى جوق جالعانعا،
بىلگەن كىسى جىلاي ما؟
عافىللىق جەڭسە ناداندى،
باققان مالى كوبەيسە،
قۇدايدان يمان سۇراي ما.
بۇل جالعاندا مال بىتسە،
ادامنىڭ ازار شىرايى.
قۇلشىلىق قىل دەپ بۇيىرعان،
ونى بەرگەن قۇدايى.
بايىپتاتپاس بۇل ءسوزدى،
جۇرەكتىڭ قارا لايى.
اقىردا بوسقا قالمايدى،
ءتىرى دە وزەگى تالمايدى،
ءبىر قۇدايدى ويلاسا
حاق جۇرەكپەن شىنايى.

دۇنيە بىتسە جامانعا،
احىرەت شىعار ويىنان.
يماندى ارتىق كورمەيدى،
ەگىز تابار قويىنان.
جۇرەگىم كەمتار ەدى دەپ،
تاپپايسىڭ ناماز بويىنان.
قوناققا جەمتىك بەرەدى،
ۇلگىسى جوق جاسىنان.
جاقسىنىڭ اسى دامىمەن،
تازا مالدى سويۋمەن.

توعىشاردىڭ مىنەزى،
بىتكەن مالىن باعا الماس.
ول مالىنان ايرىلسا
ءبىر قارا قىردان تابا الماس.
داۋلەت بىتسە باسىنا،
جومارتتىق قىپ جاعا الماس.
مومىنعا تاۋفيق قونباسا
حاق جۇرەگى اعارماس.
اقىل تەگىن بىلگەن جان،
قانداي قاتتى ايتساڭ دا،
ادىلەت ءسوزىن شام الماس.
كۇنادان ءتاۋبا قىلماسا،
تۇزۋلىكپەن تۇرماسا،
قانداي جاقسى دەگەنمەن
ءدىنسىز جولى جاڭارماس.
كوپ شىرىكتىڭ مىنەزى،
بولىمسىز ىسكە دۋىلدار.
ءبىر ءىس كەلسە باسىنا
اقىل تاپپاي شۋىلدار.
قۇدا بولساڭ تەكسىزگە،
يتتەي قاۋىپ ىرىلدار.
زورلىق قىلساڭ مومىنعا،
قۇدايعا جىلاپ شىرىلدار.
قارا قازاق مىنەزى،
جوق نارسەنى ىرىمدار.
ءبىرى وتىرىك، ءبىرى شىن،
ۋاعدا كەسىپ بۇيىمدار.
كۇبىلىكپەنەن مىنەزى،
جازعىتۇرىمنان جولدايتىن،
سالەمىن بەرمەي قىرىندار.

اڭعال جىگىت جۇرەدى،
ادىراڭداپ اۋىلىنا.
ۇشبالى جىگىت ماس بولار،
مىنگەن اتتىڭ ساۋىرىنا.
ءادىلى جوق تورە - ءبي
تارتقىش بولار باۋىرىنا.
ماقتانشاق ءبي ءسوز سويلەر،
سوققان جەلدەي داۋرىعا.
شاراڭ بار ما قىلاتىن،
قۇداي بەرگەن اۋرۋعا.
شىن دۇنيەقور ساراڭ باي،
سەمىزدىڭ قاراپ ساۋىرىنا،
جەلقوم قىپ ءمىنىپ كۇنەلتەر،
ارىق اتتىڭ جاۋىرىنا.

كۇپىر، عايبات، وسەكتەن،
ۇلكەن كۇنا بولماعان.
ءوز ءسوزىن ءوزى ەستىمەس
جۇرەگىنە قونباعان.
جاقسىلىق ءىستى جات كورەر،
قۇداي ۇرىپ سورلاعان.
ادامعا حارلىق كەلتىرەر
ءدىن ۇلىعىن قورلاعان.
اتاقتى بايدان مال كەتسە،
جاپىراقتاي سولادى.
قاتار بىتسە مال مەن باس
ساۋلىق كورسە عۇمىر جاس،
از - اق جىلدا تولادى.

تولىپ - تولماي نەمەنە،
اركىمنەن وتەر بايانسىز.
بار قۇدايدى ويلاساڭ
ءىس قىلماڭدار جارويسىز①.
جىلاپ سويلەپ، جۇرە ىستەپ،
دىنگە ءبارىڭ ناراۋسىز.
مال ەرمەيدى ولگەنگە
ءتىرى دە قولدان بەرگەنگە،
بايلار نەگە قاراۋسىز؟!

احىرەتتە جاقسىلىق،
ءىسىڭ جاقسا قۇدايعا.
اعايىنى الاشتاي،
جۇرەگى باتقان لايعا.
بايانى كەرەك نارسەنىڭ،
قىزىقپاڭدار شىرايعا.
وپاسىز دۇنيە دەگەن جان،
عۇمىردان ارتىق ولشەۋىن
كوبەيسىن دەپ قۇراي ما؟!

قۇراماسقا امال جوق،
دۇنيە سولاي بولعان سوڭ.
ءار نارسەگە زاۋال بار،
بايشەشەك ۇشار تولعان سوڭ.
عۇمىردىڭ ارتى توقتاي ما،
جاپىراق قۋراپ سولعان سوڭ.
جىگىتتى كەردەڭ وسىرەر
كوڭىلدە قاياۋ جوق بولىپ
باق داۋلەت ورناپ قونعان سوڭ.

جىگىتتىڭ كەردەڭ وسپەگى −
باق داۋلەتتىڭ بۋى ەكەن.
اتتىڭ كەردەڭ وسپەگى،
التايدىڭ شالعىن، سۋى ەكەن.
بويعا باقتىڭ قونباعى،
سىرتقى باقتىڭ تۋى ەكەن.
بويعا قونسا قايعى دەرت −
باقىتقا تيگەن ۋ ەكەن.
جازدىڭ راقات جاڭبىرى
اللانىڭ قۇيعان نۇرى ەكەن.
تاۋەكەل قىل، جىگىتتەر،
جاراتقان قۇداي ءبىر ەكەن.
ادامنان قاجەت سۇراساڭ
شاريعاتقا ءمىن ەكەن.
بايانى جوق جالعانعا،
الدانىپ جۇرگەن كىم ەكەن؟
بۇرىنعىنى بايقاساڭ
قايسىسى ءتىرى ءجۇر ەكەن.
بۇل جالعاندى كوپ ايتساق،
اقىرى مۇنىڭ مۇڭ ەكەن.
قىرىققا جاسىڭ كەلگەن سوڭ
ادامعا توقتاۋ سىن ەكەن.
كۇن سايىن عۇمىر كەميدى،
وتىز كۇنىڭ ءبىر ايدان،
ون ەكى اي ءبىر جىل ەكەن.

اقىلىڭ بولسا، جارانلار،
عۇمىردى زايىم وتكىزبە.
قادىرىڭدى بىلمەيتىن
تۇسپەسىن ءىسىڭ تەكسىزگە.
ناق رەتىن تاۋىپ بار
كىنا قويما بەتسىزگە.
اركىمگە جازعان ولشەۋ بار،
تالابىڭنان اسىرىپ
ۇمتىلماڭدار ەپسىزگە.

الدىڭدى تاعدىر اشپاسا،
ارتتاعىڭ قادام باسپاسا،
دارعا كەلىپ قامالدىڭ
تۇيىقتاپ قالدىڭ شىرمالىپ.
جوقتىعىنان امالدىڭ.
راحاتى كەتىپ التايدىڭ،
تاماشاسى ۇمىتىلدى،
جازعى سالقىن سامالدىڭ.
ويلاساڭىز شاراسىز،
سەندەلىپ تۇر قايران ەل.
اركىم الىپ جان - جاقتى،
تارىلدى ءبۇيتىپ مەكەن جەر.
ايدىن قىلعان جاقسىعا،
ءال جەتكەنى جەمەڭگەر.
جاقسى مەن جامان تىستەسىپ،
ءبىر - ءبىرىن كۇندەپ تىرەسىپ،
بيلەتپەي كەتتى ەسكى ءتۇر.

اۋ، داريعا، ويلاساق،
قازاقتان قۋات - حال كەتتى.
سەن، مەن دەسپەي جۇرەتىن،
بەرەكە - بىرلىك ول كەتتى.
اتا جولىن ۇستاعان،
اقساقالدى شال كەتتى.
ۇلكەنىن كىشى تانىماي
جاستارىنان ار كەتتى.
كوپ نە دەيىن، جارانلار،
ءسوزىمدى قويدىم تامامداپ.
جاقسىلىق زامان كىم بەرەر،
مۇنى ايتقانمەن جامانداپ.
ايتقان كىسى دەم الىپ،
ۇشبۋ جەردە ازىراق
توقتاسىن قالام شابانداپ.

1906 - جىل


评论加载中...

copyright © 2016 苏ICP备15062819号-1

哈萨克族伟大的思想家、阿肯-阿合提.乌鲁木基的网站 Tel:18792514428